Έφη Λαζαρίδου, Διευθύνουσα Σύμβουλος, Νέα Γεωργία Νέα Γενιά
Υπάρχουν γυναίκες που κρατούν ζωντανά τα χωριά μας. Καλλιεργούν τη γη, παράγουν τροφή, δημιουργούν επιχειρήσεις, μεγαλώνουν οικογένειες, στηρίζουν τις τοπικές κοινότητες. Γυναίκες που συχνά εργάζονται αθόρυβα, χωρίς η προσφορά τους να αναγνωρίζεται στον ανάλογο βαθμό.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας, στις 15 Οκτωβρίου, έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2026 έχει ανακηρυχθεί από τον ΟΗΕ Διεθνές Έτος της Γυναίκας Αγρότισσας. Είναι μια ευκαιρία όχι μόνο να τιμήσουμε τις γυναίκες της υπαίθρου, αλλά κυρίως να αναλογιστούμε τι χρειάζεται να αλλάξουμε ώστε να μπορούν αυτές να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Η γυναίκα της υπαίθρου είναι ένας πολύτιμος κρίκος της αγροτικής παραγωγής, δύναμη επιχειρηματικότητας, καινοτομίας και κυρίως, το βασικό συστατικό κοινωνικής συνοχής. Η ενδυνάμωση των γυναικών αποτελεί ουσιαστική επένδυση στο μέλλον της ελληνικής περιφέρειας.
Ωστόσο, ακόμη και σήμερα υφίστανται σημαντικές ανισότητες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου το 31% των γεωργικών εκμεταλλεύσεων διοικείται από γυναίκες. Οι εκμεταλλεύσεις αυτές είναι κατά μέσο όρο σημαντικά μικρότερες από εκείνες που διαχειρίζονται άνδρες, ενώ μόλις το 19% των γυναικών επικεφαλής εκμεταλλεύσεων έχει λάβει βασική ή πλήρη γεωργική εκπαίδευση, σε σύγκριση με το 32% των ανδρών. Στην Ελλάδα, τα αντίστοιχα ποσοστά που αφορούν την εκπαίδευση είναι κατά πολύ χαμηλότερα.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται μια καθημερινότητα γεμάτη προκλήσεις: περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, γνώση και επαγγελματικές ευκαιρίες, αυξημένες οικογενειακές ευθύνες, ελλείψεις σε βασικές υπηρεσίες και, βέβαια, οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης που φαίνονται να τις επηρεάζουν περισσότερο.
Εντούτοις, η καθημερινή εμπειρία μας στο πεδίο δείχνει ότι οι γυναίκες δεν στερούνται ούτε φιλοδοξίας ούτε ικανοτήτων. Αυτό που συχνά τους λείπει είναι οι ευκαιρίες, η πίστη στον εαυτό τους και τα εργαλεία για να μετατρέψουν τα όνειρα τους σε πράξη και το δυναμικό τους σε μοχλό ανάπτυξης της κοινότητας.
Στη Νέα Γεωργία Νέα Γενιά εργαζόμαστε για αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Δημιουργούμε πρόσβαση στη γνώση, καλλιεργούμε επιχειρηματικές και ηγετικές δεξιότητες, ενισχύουμε συνεργασίες και στηρίζουμε γυναίκες που θέλουν να εξελιχθούν επαγγελματικά στον τόπο τους.
Το 40% των συμμετεχόντων στα προγράμματά μας κατά την περίοδο 2018–2025 ήταν γυναίκες. Μάλιστα, στα προγράμματα Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας η συμμετοχή τους συχνά ξεπερνάει το 50%. Σε κλάδους κατεξοχήν ανδροκρατούμενους όπως αυτός της μελισσοκομίας, οι γυναίκες διαπρέπουν στην υιοθέτηση σύγχρονων πρακτικών, όπως συμβαίνει στα προγράμματα Βασιλοτροφίας, αποκτώντας εξειδικευμένες δεξιότητες, δημιουργούν πρόσθετες πηγές εισοδήματος και αναπτύσσουν τοπικά δίκτυα συνεργασίας.
Σε ένα άλλο παράδειγμα, στη Βαμβακού συμβάλαμε στη δημιουργία του γυναικείου συνεταιρισμού «Η Βαμβακιά», αναδεικνύοντας πώς τα συλλογικά σχήματα επιχειρηματικότητας μπορούν να δημιουργήσουν νέες προοπτικές για μια μικρή ορεινή κοινότητα. Αντίστοιχα, μέσα από την εκπαίδευση μαστιχοπαραγωγών στη Χίο βλέπουμε νέες γυναίκες παραγωγούς να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στη μετάδοση γνώσης σε άλλους παραγωγούς.
Πολλές από αυτές τις γυναίκες έχουν πλέον αυξήσει το εισόδημά τους, δημιουργούν επιτυχημένες – ακόμα και βραβευμένες – επιχειρήσεις στον αγροδιατροφικό τομέα, αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους στις οικογένειες και τις κοινότητές τους και κερδίζουν αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό.
Ως γυναίκα που ηγείται ενός οργανισμού με αποστολή την αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας, κατανοώ σε βάθος τις ανάγκες, τις ανησυχίες και τις φιλοδοξίες των γυναικών της υπαίθρου. Και πιστεύω ακράδαντα ότι η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών είναι ζήτημα δικαιοσύνης και αναπτυξιακή αναγκαιότητα.
Χρειαζόμαστε, λοιπόν, περισσότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης, καλύτερη πρόσβαση σε πόρους, ισχυρότερα επαγγελματικά δίκτυα και περισσότερες γυναίκες σε θέσεις ευθύνης και λήψης αποφάσεων.
Το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου πρέπει να σχεδιαστεί με τις γυναίκες στην πρώτη γραμμή.
Στεκόμαστε στο πλευρό των Γυναικών της Υπαίθρου – ενισχύουμε τις φωνές τους, ανοίγουμε νέες ευκαιρίες και χτίζουμε μαζί τους ένα φωτεινότερο μέλλον, όπου θα ευημερούν σε προσωπικό, επαγγελματικό και κοινωνικό επίπεδο.
