Η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά στο επίκεντρο του SNF Nostos 2026, με μια ουσιαστική συζήτηση για το μέλλον της ζωής στην ύπαιθρο και των συστημάτων τροφίμων
Μοιραζόμενη το ίδιο όραμα με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και συμβάλλοντας στον μετασχηματισμό του αγροδιατροφικού τομέα στην Ελλάδα, η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά συμμετείχε στο SNF Nostos 2026, συντονίζοντας τη συζήτηση γύρω από το μέλλον της γεωργίας στην Ελλάδα.
Το πάνελ με τίτλο «Back to the Land: Agriculture as a Path to Rural Renewal», σε συντονισμό της Έφης Λαζαρίδου, CEO του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά (ΝΓΝΓ), έφερε μαζί παραγωγούς, επιχειρηματίες, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και υποστηρικτές βιώσιμων συστημάτων τροφίμων από την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, για να εξετάσουν ένα ερώτημα που φέρνει σταδιακά ριζικές αλλαγές στις αγροτικές, και όχι μόνο, κοινωνίες: μπορεί η επιστροφή στη γη να αποτελέσει έναν ουσιαστικό, βιώσιμο και ελκυστικό επαγγελματικό δρόμο για τη νέα γενιά;
Συμμετέχοντες και εστίαση της συζήτησης
Το πάνελ συντόνισε η Έφη Λαζαρίδου, CEO του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά.
Στη συζήτηση συμμετείχαν:
- Τάσσος Χανιώτης, οικονομολόγος και πρώην ανώτερο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κοινή Αγροτική Πολιτική)
- Kathleen Finlay, ειδικός στα συστήματα τροφίμων και επικεφαλής περιφερειακού οργανισμού τροφίμων στις ΗΠΑ
- Erick Doyle, παραγωγός και πρώην πρόεδρος του New Jersey State Board of Agriculture
- Αγγελική Δράκου, συνιδρύτρια της εταιρείας βιολογικών αρωματικών φυτών Grizos kai Prasinos στην Κομοτηνή
- Robert M. Goodman, καθηγητής και πρώην κοσμήτορας του Rutgers University, μέσω μαγνητοσκοπημένου μηνύματος
Η συζήτηση συνδύασε πολιτικές και οικονομικές οπτικές με πρακτικές εμπειρίες από την παραγωγή και την αγροδιατροφική επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα και στις ΗΠΑ.
Μύθος και πραγματικότητα
Η Έφη Λαζαρίδου άνοιξε τη συζήτηση με μια ιστορία που κέντρισε το ενδιαφέρον του κοινού. Σε ένα team-building workshop στο οποίο είχε συμμετάσχει λίγους μήνες πριν, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να μοιραστούν το όραμά τους για το μέλλον. Πολλοί, επαγγελματίες 30–40 ετών, περιέγραψαν το ίδιο όνειρο: να μετακομίσουν σε ένα απομακρυσμένο ελληνικό νησί ή σε ένα ορεινό χωριό, να ξεκινήσουν μια μικρή φάρμα, να ζουν από τη γη, «να κάνουν yoga, να διαλογίζονται και να έχουν έναν ελαιώνα». Μια ειδυλλιακή εικόνα, μακριά από τον θόρυβο της πόλης.
«Πολύ μακριά από την πραγματικότητα της γεωργίας», σημείωσε, πριν κάνει τη στροφή που όρισε τον τόνο της συζήτησης.
Τα συστήματα τροφίμων δεν είναι ρομαντικές, ειδυλλιακές εικόνες· είναι κρίσιμη υποδομή, ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Οι αγροτικές κοινότητες στην Ελλάδα βρίσκονται υπό πίεση από την οικονομική αβεβαιότητα, την κλιματική αλλαγή, την ερημοποίηση, τη δημογραφική συρρίκνωση και την ανάγκη να θρέψουμε έναν παγκόσμιο πληθυσμό που οδεύει προς τα 10 δισεκατομμύρια.
Το ερώτημα που τέθηκε στο πάνελ ήταν σαφές: πώς μπορούμε να κάνουμε την επιστροφή στη γη όχι μια ωραιοποιημένη φαντασίωση, αλλά μια πραγματικά εφικτή επιλογή;
Παγκόσμιες οπτικές, ελληνικά διακυβεύματα
Το πάνελ συγκέντρωσε διαφορετικές φωνές, καθεμία με τη δική της σύνδεση με τη γη.
Στο μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο Robert M. Goodman, καθηγητής και πρώην κοσμήτορας στο Rutgers University, υπογράμμισε ότι ο ελληνικός αγροδιατροφικός τομέας βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Τόνισε ότι η γεωμορφολογική ποικιλία της Ελλάδας και ο πλούτος της γαστρονομικής της παράδοσης υποστηρίζουν μια μεγάλη γκάμα καλλιεργειών και προϊόντων, και ότι η επιμονή της μικρής οικογενειακής, μη βιομηχανικής γεωργίας μπορεί να αποτελεί πλεονέκτημα και όχι υστέρηση.
Το κεντρικό ερώτημά του ήταν πώς η Ελλάδα μπορεί να χτίσει ένα «Distinctively Greek» αγροδιατροφικό μοντέλο, βασισμένο στην ποιότητα, σε προϊόντα προστιθέμενης αξίας, ΠΟΠ/ΠΓΕ, αγροτουρισμό και ένα σύστημα τροφίμων που θρέφει ανθρώπους και όχι μόνο αγορές εμπορευμάτων, αντί να προσπαθεί να αντιγράψει πιο βιομηχανοποιημένα συστήματα.
Αξιοποιώντας τη μακρόχρονη εμπειρία του στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, ο Τάσσος Χανιώτης έδωσε τη μεγαλύτερη εικόνα. Οι πραγματικές τιμές των αγροτικών προϊόντων έχουν σταθεροποιηθεί και εμφανίζουν μια ήπια ανοδική τάση τον 21ο αιώνα, σε αντίθεση με την καθοδική πορεία των προηγούμενων δεκαετιών.
Η βασική του θέση: οι ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις πρέπει να συνδεθούν με την απόδοση του εδάφους και όχι μόνο με την έκταση.
«Σχεδόν το 50% της γης στην ΕΕ είναι αγροτική», σημείωσε, «και όμως η πολιτική έχει καταφέρει να πολώσει πλήρως τη συζήτηση ανάμεσα σε οικονομία και περιβάλλον, όταν στο επίπεδο της εκμετάλλευσης αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα».
Η Kathleen Finlay εξήγησε ότι η δική της πορεία προς τη γεωργία ξεκίνησε μέσα από την περιβαλλοντική δράση και από την πεποίθηση ότι το φαγητό είναι ο πιο άμεσος τρόπος για να μιλήσει κανείς για τη σχέση της ανθρωπότητας με τη φύση.
Παρουσίασε τη δουλειά της οργάνωσής της, η οποία εκπαιδεύει αγρότες πρώτης γενιάς τόσο στη βιώσιμη καλλιέργεια όσο και στη λειτουργία αγροτικών επιχειρήσεων.
Το μήνυμά της ήταν ότι πρέπει να σταματήσουμε να βελτιστοποιούμε τα συστήματα τροφίμων μόνο για το κέρδος λίγων και να συνδιαμορφώσουμε συστήματα που υπηρετούν τη συλλογική υγεία.
Ο Erick Doyle, τρίτης γενιάς παραγωγός και πρώην πρόεδρος του New Jersey State Board of Agriculture, μετέφερε την εικόνα από το χωράφι.
Περιέγραψε πώς βρέθηκε στον χώρο της γεωργίας «κατά τύχη», όταν κλήθηκε από τους γονείς του να βοηθήσει στο αγρόκτημα συνταξιοδότησής τους, και έκτοτε πέρασε 30 χρόνια χτίζοντας τόσο την παραγωγή όσο και τη δημόσια παρουσία του ως εκπροσώπου του αγροτικού χώρου.
Η πρότασή του ήταν σαφής: στοχευμένο mentoring, ώστε οι υφιστάμενοι αγρότες να δημιουργήσουν πραγματικές θέσεις ευθύνης για νέους ανθρώπους, μεταφέροντας γνώσεις, δεξιότητες και εμπειρία.
Μια ελληνική φωνή από το πεδίο
Η Αγγελική Δράκου παρουσίασε τη δική της διαδρομή από τη νομική στην αγροδιατροφική επιχειρηματικότητα στην Κομοτηνή, όπου συνίδρυσε την Grizos kai Prasinos, μια εταιρεία που παράγει βιολογικά αφεψήματα και ροφήματα από βότανα.
Εντόπισε τρία βασικά εμπόδια για τους νέους που θέλουν να χτίσουν το μέλλον τους στην ελληνική ύπαιθρο:
- Πρόσβαση στη γη
- Έλλειψη εργατικού δυναμικού
- Στοχευμένη εκπαίδευση και υποστήριξη
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για εθνικά, πρακτικά εκπαιδευτικά προγράμματα για παραγωγούς και επαγγελματίες του αγροδιατροφικού τομέα, σχεδιασμένα με βάση τις πραγματικές επιχειρηματικές ανάγκες.
Ο ρόλος του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά
Σε αυτό το σημείο της συζήτησης, η Αγγελική Δράκου αναφέρθηκε στον αντίκτυπο που είχε στην πορεία της επιχείρησής της το πρόγραμμα ΑγροΑνέλιξη, ένα από τα εμβληματικά προγράμματα του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά.
«Για πρώτη φορά έμαθα πώς να φτιάχνω ένα σωστό business plan, πώς να εντοπίζω νέες αγορές για τα προϊόντα μας. Και αυτό που έκανε τη μεγαλύτερη διαφορά ήταν ότι δεν ήταν θεωρία – είχα πρόσβαση σε ανθρώπους με πραγματική εμπειρία αγοράς», ανέφερε.
Η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά δρα ακριβώς σε αυτό το σημείο τομής ανάμεσα στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, την υποστήριξη επιχειρηματικότητας και την ανάπτυξη του οικοσυστήματος.
Μέσα από προγράμματα που συνδυάζουν τεχνική γνώση, επιχειρηματική εκπαίδευση, mentoring και δικτύωση, επιδιώκει να:
- εξοπλίσει τους νέους με τις δεξιότητες που χρειάζονται για να εισέλθουν και να παραμείνουν στον αγροδιατροφικό τομέα
- υποστηρίξει καινοτόμες αγροδιατροφικές επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα
- ενισχύσει τη συνεργασία ανάμεσα σε παραγωγούς, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκούς και φορείς της αγοράς
- συμβάλει σε ένα πιο βιώσιμο, ανταγωνιστικό και χωρίς αποκλεισμούς αγροδιατροφικό οικοσύστημα
Με εμβληματικά προγράμματα όπως η ΑγροΑνέλιξη και το Agrifood Leadership, που αυτή την περίοδο δέχονται αιτήσεις, ο οργανισμός συνεχίζει να μετασχηματίζει τον αγροδιατροφικό τομέα και να στηρίζει παραγωγούς και νέους επιχειρηματίες σε όλη τη χώρα.
Λόγοι αισιοδοξίας
Η συζήτηση έκλεισε με μια πιο αισιόδοξη νότα, με τους ομιλητές να μοιράζονται τι τους κάνει να βλέπουν το μέλλον της υπαίθρου με ελπίδα.
Ο Erick Doyle αναφέρθηκε στα παιδιά που επισκέπτονται το αγρόκτημά του με τα σχολεία και αργότερα συμμετέχουν σε αγροτικούς φορείς.
Ο Τάσσος Χανιώτης, παραπέμποντας στη φράση «It’s food, stupid», υπενθύμισε ότι η τροφή αποτελεί ένα βασικό, καθολικό ζήτημα που αργά ή γρήγορα βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής.
Η Αγγελική Δράκου μίλησε για τη στροφή των νεότερων γενιών προς το νόημα, την ποιότητα ζωής και τη βαθύτερη σύνδεση με τη δουλειά τους.
Η Kathleen Finlay στάθηκε στα νέα πρόσωπα της γεωργίας, που επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει να εργάζεσαι στη γη.
Η γη είναι εδώ· το ζητούμενο είναι αν τα συστήματα, οι πολιτικές και οι οργανισμοί θα σταθούν στο ύψος των προσδοκιών της νέας γενιάς.
Δείτε όλο το ΒΙΝΤΕΟ της συζήτησης.
