Η APIVITA υποστηρίζει σταθερά τα προγράμματα βασιλοτροφίας του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην δημιουργία δεκάδων χιλιάδων νέων μελισσοσμηνών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας συνολικά της μελισσοκομίας στην Ελλάδα αλλά και του φυσικού οικοσυστήματος.
Άλλωστε η μελισσοκομία έχει γενικότερα στρατηγικό ρόλο στην πρωτογενή παραγωγή της χώρας και στην ευρύτερη ανάπτυξη της περιφέρειας.
Στο πλαίσιο της σειράς Vidcast «AgriPulse» του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά με οικοδέσποινα την CEO του οργανισμού Έφη Λαζαρίδου, συζητάμε με τον Αναγνώστη Ιωάννη (Τάσο) Τσουκαλά, Head of Sustainability, και τον Σωτήρη Πάστρα, Sustainability and Corporate Responsibility Manager της APIVITA.
Μέσα από μια ζωντανή, ειλικρινή συζήτηση κατανοούμε τη σημασία και την ανάγκη στήριξης της μελισσοκομίας, μαθαίνουμε για τη βαθιά σχέση της APIVITA με την μέλισσα και για το πώς σχεδιάστηκε ένα τόσο μοναδικό πρόγραμμα όπως η Βασιλοτροφία. Είναι μια ιστορία συνεργασίας και δέσμευσης για έναν κρίσιμο κλάδο της αγροδιατροφής.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε πώς η σύμπραξη της κοινωνίας των πολιτών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επιχειρηματικού κόσμου μπορεί να επιφέρει ουσιαστικό μετασχηματισμό σε έναν ολόκληρο κλάδο.
«Είναι μία κοινή προσπάθεια όλη αυτή και τα αποτελέσματά της ήδη φαίνονται στη μελισσοκομική κοινότητα στην Ελλάδα», υπογράμμισε η κα. Λαζαρίδου, δίνοντας το στίγμα μιας συνεργασίας που ξεπερνά τα όρια της τυπικής εταιρικής ευθύνης.
Οι Άνθρωποι πίσω από το Όραμα
Η κα. Λαζαρίδου στάθηκε στην σημαντική συνεισφορά καίριων συνεργατών τόσο για την αρχική δημιουργία όσο και για την εκπόνηση του προγράμματος. Η αρχιτεκτονική αυτής της πρωτοβουλίας στηρίζεται σε προσωπικότητες που συνδυάζουν την επιστημονική αρτιότητα με την εμπειρική γνώση του πεδίου όπως ο Αλέξανδρος Γκουσιάρης, αναγνωρισμένος ως ένας από τους κορυφαίους μελισσοκόμους στην Ελλάδα, ο οποίος οραματίστηκε και εισήγαγε το μοντέλο «Train the Trainer» και «Farmer to Farmer», επιτρέποντας τη διάχυση της γνώσης οριζόντια μέσα στην κοινότητα και ο Γιώργος Γκόρας, καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος μαζί με την εξειδικευμένη επιστημονική του ομάδα διασφαλίζει την εγκυρότητα και την τεχνική αρτιότητα του προγράμματος.
Η Μέλισσα ως Πυλώνας Ζωής και Βιοποικιλότητας
Από την συζήτηση δεν μπορούσε φυσικά να λείπει και αναφορά στην σημασία και τον ρόλο της επικονιάστριας μέλισσας. Η συμβολή της μέλισσας στην επιβίωση του πλανήτη είναι αναντικατάστατη. Πέρα από την παραγωγή μελιού, η επικονίαση είναι ο αφανής ήρωας που συντηρεί την «απίστευτη φυσική ομορφιά» της χώρας μας.
- Το 70% των φυτικών ειδών για ανθρώπινη κατανάλωση εξαρτάται από τις μέλισσες.
- Η ελληνική φύση διαθέτει 6.800 φυτά, με 1.400 από αυτά να είναι ενδημικά, η ύπαρξη των οποίων οφείλεται άμεσα στη μελισσοκομική δραστηριότητα.
«Λένε πως αν εκλείψουν οι μέλισσες από τη γη, πολύ σύντομα η ανθρωπότητα θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα σίτισης», ανέφερε η κα. Λαζαρίδου, υιοθετώντας την ευρύτερη επιστημονική παραδοχή για την κρισιμότητα του είδους.
Το Πρόγραμμα Βασιλοτροφίας
Το πρόγραμμα «Βασιλοτροφία» έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό, προσφέροντας ένα στέρεο θεωρητικό και πρακτικό εκπαιδευτικό υπόβαθρο που απουσίαζε για δεκαετίες από την Ελλάδα.
Μέσα από τα μοντέλα «Train the Trainer» και «Farmer to Farmer», η γνώση διαχέεται στη μελισσοκομική κοινότητα και ενισχύεται η αυτάρκεια των παραγωγών. Η καρδιά του προγράμματος είναι η «γενετική βελτίωση με φυσικούς τρόπους», με έμφαση στη διάσωση του ενδημικού γενετικού υλικού.
Και οι 2 πλευρές συμφωνήσαν στα πολλαπλά οφέλη και καινοτόμες που εισάγει το πρόγραμμα. Η πρώτη είναι η αποφυγή εισαγωγής βασιλισσών από το εξωτερικό οι οποίες συχνά αδυνατούν να προσαρμοστούν στις ελληνικές συνθήκες πιεζόμενες και από την κλιματική κρίση οδηγώντας σε πιο αδύναμα και λιγότερο παραγωγικά μελίσσια. Αυτό οδηγεί σε μείωση κόστους και δημιουργία νέων πηγών εισοδήματος για τους παραγωγούς μέσω της επαγγελματικής βασιλοτροφίας, αλλά και διατήρηση του τοπικού γενετικού υλικού που υπάρχει στην Ελλάδα.
Μετρήσιμο Αποτύπωμα και Αποτελέσματα
Η σύμπραξη αυτή βασίζεται σε αυστηρά δεδομένα και διεθνή αναγνώριση. Το 2024 αποτέλεσε έτος-σταθμό, με το πρόγραμμα να έχει ήδη αποσπάσει 2 βραβεία καινοτομίας.
- Περισσότεροι από 2.000 εκπαιδευμένοι μελισσοκόμοι.
- Πάνω από 53.000 νέα ανθεκτικά μελισσοσμήνη.
- Δισεκατομμύρια μέλισσες και τετράκις εκατομμύρια επικονιάσεις ετησίως, ενισχύοντας το οικοσύστημα σε κάθε περιοχή παρέμβασης.
- Στρατηγική δέσμευση για τη συμβολή στη δημιουργία 1 δισεκατομμυρίου μελισσών κάθε χρόνο μέσω του προγράμματος Billion Bees.
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα διάσταση που ανέδειξε το πρόγραμμα είναι η αμφισβήτηση του στερεοτύπου που θέλει τη μελισσοκομία να αποτελεί «ανδρικό σπορ». Η συμμετοχή των γυναικών αποδείχθηκε καταλυτική, ιδιαίτερα στη διαδικασία του εμβολιασμού Πρόκειται για μια «λεπτεπίλεπτη εργασία» που απαιτεί χειρουργική ακρίβεια, υπομονή και δεξιοτεχνία, αρετές στις οποίες οι γυναίκες μελισσοκόμοι αριστεύουν.
Ο κ. Πάστρας και η κα. Λαζαρίδου παρατηρούν με ικανοποίηση τη δημιουργία δραστήριων γυναικείων μελισσοκομικών κοινοτήτων στην ύπαιθρο. Αυτή η δυναμική συμμετοχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο FAO ανακήρυξε το τρέχον έτος ως «Έτος της Αγρότισσας», τιμώντας τις ηρωίδες της παραγωγής που φέρνουν νέα πνοή και συνεργατική κουλτούρα στον κλάδο.
APIVITA: Μια Φιλοσοφία ριζωμένη στο “Apis” και “Vita”
Για την APIVITA, η προστασία της μέλισσας είναι στοιχείο που συνδέεται με την ταυτότητα της εταιρείας (Apis (μέλισσα) + Vita (ζωή)) και αποτυπώνεται στο εμβληματικό της λογότυπο με τις Μέλισσες των Μαλίων, αλλά και σε όλα τους τα προϊόντα με βάση κάποιο προϊόν της μελισσοκομίας.
Άλλωστε ο Νίκος Κουτσιανάς φαρμακοποιός και μελισσοκόμος, ήδη από το 1972 στο φαρμακείο του εμπνεύστηκε από την κοινωνία της μέλισσας για τη δημιουργία των πρώτων φυσικών καλλυντικών, θέτοντας τα θεμέλια για την ίδρυση της APIVITA το 1979.
Άρα όπως μας εξηγούν και οι 2 εκπρόσωποι της εταιρείας, η στήριξη του κλάδου και της ίδιας της μέλισσας είναι προτεραιότητα για την εταιρεία, κάτι που το οδήγησε σε συμμετοχή σε κινήματα δράσεις όπως το Billion Bees πρόγραμμα, και το % for the Planet, όπου δεσμεύει το 1% των πωλήσεών της για την ενίσχυση 17 περιβαλλοντικών ΜΚΟ σε 13 χώρες.
Έτσι γεννήθηκε και η συνεργασία με την Νέα Γεωργία Νέα Γενιά. Όπως εξήγησε ο κ. Πάστρας, η συνεργασία με τη Νέα Γεωργία Νέα Γενιά διέπεται από αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, παρέχοντας συγκεκριμένους δείκτες μέτρησης (KPIs), κάτι που κάνει την συνεργασία να ξεχωρίζει.
Επίλογος: Μαθήματα Συνεργασίας από την Κοινωνία των Μελισσών
Η συζήτηση έκλεισε αναφέροντας ότι η κρίση στη μελισσοκομία (πίεση από την κλιματική αλλαγή) δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο· οι ίδιες προκλήσεις ταλανίζουν την Κύπρο, τη Μάλτα και την Ιταλία. Το μάθημα, ωστόσο, είναι κοινό και πηγάζει από την ίδια τη μέλισσα: την αλληλεξάρτηση. Η λέξη «Οικολογία» (Οίκος + Λογική) μας υπενθυμίζει ότι ο πλανήτης είναι το σπίτι μας και η επιβίωσή μας εξαρτάται από τον σεβασμό προς αυτόν.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Τσουκαλάς, «μαθαίνουμε από την κοινωνία της μέλισσας να συνεργαζόμαστε και εμείς». Μετά από 100 εκατομμύρια χρόνια επιτυχημένης παρουσίας στη Γη, η μέλισσα μας διδάσκει ότι η πραγματική αξία είναι αυτή που διαμοιράζεται σε όλους. Η συνεργασία της APIVITA με τη Νέα Γεωργία Νέα Γενιά είναι το ζωντανό παράδειγμα ότι όταν ο ιδιωτικός τομέας, η ακαδημαϊκή κοινότητα και η κοινωνία των πολιτών ενώνονται, το μέλλον μπορεί να είναι πράγματι πιο λαμπερό και αισιόδοξο.
Δείτε ολόκληρη την συζήτηση στο vidcast.
Το πρόγραμμα της Βασιλοτροφίας είναι μια μοναδική πρωτοβουλία για την Ελλάδα και την Ευρώπη και υλοποιείται για τέταρτη συνεχή χρονιά.
Ξεκίνησε το 2022 στη Θεσσαλία και συνεχίστηκε το 2023 στην Εύβοια, ενώ ως δράση έχει ήδη αναγνωριστεί με σημαντικές διακρίσεις στην Ελλάδα, όπως το Bravo Sustainability Award 2022 στην κατηγορία «Προστασία Οικοσυστημάτων και Βιοποικιλότητας» και το GOLD Environmental Award στην κατηγορία «Βιώσιμη Γεωργία». Έχει στηριχθεί διαχρονικά: από την εταιρεία APIVITA, από το Ίδρυμα Ιώαννη Σ. Λάτση, την Περιφέρεια Θεσσαλίας, την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.
Το πρόγραμμα της Βασιλοτροφίας δημιουργήθηκε μέσω της ιδρυτικής δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
