Συντάκτης: superadmin

“Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα”: Η συμβολή στην καλλιέργεια επιτραπέζιων σταφυλιών

Γνωρίστε τον Γιώργο

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος, 52 ετών, γεννήθηκε στο Κιλκίς και τώρα ζει στη Θεσσαλονίκη. Έχει μεγάλη εμπειρία στην καλλιέργεια των επιτραπέζιων σταφυλιών και είναι ενεργός μέντορας στο πρόγραμμα Νέα Γεωργία για την Νέα Γενιά. Σπούδασε νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και συνέχισε στις ΗΠΑ με μεταπτυχιακές σπουδές. Έζησε εκεί έξι χρόνια, παντρεύτηκε, και απέκτησε τρία παιδιά. Το 2004 επέστρεψε μαζί με την οικογένειά του στην Ελλάδα και ίδρυσε μια κατασκευαστική εταιρεία. Κέρδισε σε διαγωνισμούς ανάθεσης έργων οδοποιίας σε ιδιώτες για την ανακατασκευή οδών και σταθμών διοδίων, και κανάλια παροχέτευσης των ομβρίων υδάτων. Ανέλαβε έργα οδοποιίας για τη συντόμευση της οδικής οδού Αθηνών-Λαμίας.

Ο πατέρας και ο παππούς του Γιώργου καλλιεργούσαν σταφύλια και ο Γιώργος προχώρησε στην επιχειρηματική εκμετάλλευση των αμπελώνων.  Έχει 80 στρέμματα των σταφυλιών ποικιλίας Crimson Seedless και προετοιμάζει άλλα 160 στρέμματα, αγοράζοντας γειτονικά χωράφια. Ως ιδιοκτήτης κατασκευαστικής εταιρείας διαθέτει όλα τα απαραίτητα μηχανήματα για να προετοιμάσει τα χωράφια με σχετικά χαμηλό κόστος. Για την προστασία των αμπελώνων από τις καιρικές συνθήκες, καλύπτει τα φυτά πρώτα με ένα πλαστικό δίχτυ και, αργότερα με ένα πλαστικό κάλυμμα για να προστατεύσει την τελική συγκομιδή από τις βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου.

Καθοδήγηση των Ομάδων Επιτραπέζιων Σταφυλιών από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα»

Ο Γιώργος ασχολείται επίσης με καινοτομίες στο πρόγραμμα Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά. Η συνδρομή του άρχισε πριν από δύο χρόνια, κατά τη διάρκεια του αρχικού σχεδιασμού του προγράμματος, και ήταν ο πρώτος μέντορας. Συνεργάζεται με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα παρακολουθεί με ακρίβεια την καλλιέργεια, τη συγκομιδή, την επεξεργασία και τη μεταφορά επιτραπέζιων σταφυλιών. «Χρησιμοποιούμε αισθητήρες για να μετρήσουμε κάθε παράμετρο στα αμπέλια κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου, όπως την ποιότητα του εδάφους, την υγεία, το χρώμα και τη γλυκύτητα των σταφυλιών. Τώρα προχωρούμε σε ένα σύστημα παρακολούθησης της αποθήκευσης και μεταφοράς από τα χωράφια στον τελικό αγοραστή. Θέλουμε ο αγοραστής να είναι σε θέση να δει ακριβώς πώς καλλιεργούνται τα σταφύλια και να γνωρίζει το όνομα του αγρότη και να βλέπει το πρόσωπό του. Πιστεύω ότι σε δύο τρία χρόνια, όλες οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα ζητούν αυτό το επίπεδο ακρίβειας και ιχνηλασιμότητας».

Οι τέσσερις ομάδες επιτραπέζιων σταφυλιών έχουν ήδη αναγνωριστεί για την εξαιρετική τους απόδοση. Επιλέχθηκαν από την Πλατφόρμα Έξυπνης Εξειδίκευσης (Smart Specialisation Platform) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως πεδίο εφαρμογής ως πρότυπο σε άλλα κράτη μέλη για την καλλιέργεια σταφυλιών με τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών με σκοπό τη δημιουργία ενός πρωτοκόλλου για την επόμενη δεκαετία.

Σε συνεργασία με την Αμερικάνικη Γεωργική Σχολή, ο Γιώργος καταβάλλει προσπάθειες επίσης για να φέρει στην Ελλάδα από την Καλιφόρνια μια νέα λευκή ποικιλία σταφυλιού, Autumn King. «Το Crimson Seedless είναι επίσης ποικιλία Καλιφόρνιας», δήλωσε ο Γιώργος. «Αυτές οι ποικιλίες καλλιεργούνται χωρίς δυσκολία εδώ γιατί ο καιρός μας μοιάζει με τον καιρό της Καλιφόρνιας. Αλλά εδώ θα έχουμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα. Οι Αμερικανοί δεν μπορούν να πιστέψουν το μέγεθος των σταφυλιών μας και το όμορφο χρώμα τους. Κι αυτά προέκυψαν με φυσικό τρόπο. Τα σταφύλια τα πατάμε, δεν μας ενδιαφέρει αν φαίνονται όμορφα. Όμως στην περίπτωση των επιτραπέζιων σταφυλιών, οι καταναλωτές αγοράζουν πρώτα με τα μάτια. Τα σταφύλια πρέπει να φαίνονται όμορφα και να έχουν καλή και γλυκιά γεύση». Ο Γιώργος ελπίζει ότι θα μπορέσουν να έχουν το Autumn King από την Καλιφόρνια τον επόμενο χρόνο.

Ένας από τους μεγάλους στόχους του Γιώργου είναι να οργανώσει τους νέους αγρότες σε ομάδες. «Αν δεν είσαι μια ομάδα, δεν έχεις δύναμη γιατί δεν θα είσαι σε θέση να παραδώσεις τις ποσότητες που χρειάζονται οι αγορές», είπε. «Έχω μια σύμβαση με μια τεράστια εταιρεία από το Ηνωμένο Βασίλειο που ονομάζεται Jupiter. Θέλουν ένα φορτηγό σταφύλια την ημέρα, δηλαδή 25 τόνους. Για να παραδώσω αυτήν την ποσότητα, χρειάζομαι 4.000 στρέμματα. Προτιμούμε να έχουμε νέους αγρότες σε αυτές τις ομάδες γιατί είναι ανοιχτοί στη μάθηση. Βλέπουν τα αποτελέσματα από το πρώτο έτος και είναι πρόθυμοι να προχωρήσουν μαζί μας. Με μόνο 20 στρέμματα μπορείς να κερδίσεις 30.000 ευρώ. Ποια άλλη βιομηχανία στην Ελλάδα μπορεί να σε προσφέρει ένα τέτοιο κέρδος;»

Εναλλακτικός Τουρισμός: Μαθαίνοντας και εκπαιδεύοντας

Γνωρίστε το Θωμά

O Θωμάς Καραγιώργος, γεννήθηκε στη Βέροια και ζει στη Θεσσαλονίκη. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στη Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (Α.Π.Θ.), στο πεδίο της Διοίκησης Αθλητισμού, Τουρισμού και Αναψυχής. Παράλληλα σχεδιάζει προγράμματα αναψυχής και αθλητικού τουρισμού, συμμετέχει ως ερευνητής σε ερευνητικά προγράμματα και εργάζεται ως εκπαιδευτής του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» (που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος) στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εναλλακτικός Τουρισμός» που υλοποιείται από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή.

«Από παιδί ασχολήθηκα με το αλπικό σκι», είπε ο Θωμάς. «Ξεκίνησα το σκι όταν ήμουν πέντε χρονών. Ο πατέρας μου λατρεύει την πεζοπορία και την άθληση και με ενθάρρυνε να συμμετέχω σε πολλά αθλήματα, καθώς αποτέλεσε ένα καλό πρότυπο για μένα. Χάρη στον πατέρα μου απέκτησα το πάθος για τις υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής και συμμετέχω πλέον σε αρκετές από αυτές όπως πεζοπορία, αλπική χιονοδρομία και διάσχιση φαραγγιών σε όλη την Ελλάδα».

Όταν τον ρώτησα ποια είναι τα αγαπημένα του μέρη στην Ελλάδα για ορεινές δραστηριότητες, ο Θωμάς είπε: «Το Πήλιο είναι το αγαπημένο μου βουνό. Έχει πολλές ευκαιρίες για κάποιον να συμμετέχει σε δραστηριότητες, ενώ ακόμη παραμένει ένας προορισμός που μπορεί κανείς να βρει ηρεμία, μακριά από τον συνωστισμό και την πόλη. Επίσης λατρεύω τον Όλυμπο και τα Ζαγοροχώρια».

Το 2015 και 2017, ο Θωμάς συμμετείχε στο Piera Creta, τη γιορτή του ορειβατικού σκι στον Ψηλορείτη. «Ήταν μία μοναδική εμπειρία που συνδύαζε βουνό και θάλασσα ταυτόχρονα», είπε. «Ήταν μια ευκαιρία για μένα να συνεχίσω να αθλούμαι. Το μεράκι των διοργανωτών για τη δραστηριότητα και η κρητική φιλοξενία για όλους τους συμμετέχοντες, αποτελούν μία ιδιαίτερη εμπειρία που αξίζει κάποιος να ζήσει».

Το πάθος του Θωμά για τις υπαίθριες δραστηριότητες και το διδακτικό ενδιαφέρον του για την αθλητική επιστήμη και τον εναλλακτικό τουρισμό αλληλοσυμπληρώνονται. Έχει εργαστεί ως οργανωτής και εμψυχωτής υπαίθριων δραστηριοτήτων σε διάφορες εταιρείες, και ως διοικητικό στέλεχος κατασκηνώσεων. Πλέον, είναι μέλος του ερευνητικού εργαστηρίου «Sports, Tourism and Recreation Management» του Α.Π.Θ με επικεφαλής καθηγητή τον  Δρ. Αλεξανδρή Κωνσταντίνο. Αυτό το διάστημα, συμμετέχει στο πρόγραμμα Erasmus+ Sports ‘Run For Health’ και συνεργάζεται με ερευνητικούς, ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς φορείς από όλη την Ευρώπη. Στόχος του project είναι να διερευνήσουν τον αντίκτυπο που έχουν οι δρομικές διοργανώσεις στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων.  Ύστερα από 11 χρόνια εργασίας στον τομέα του αθλητικού τουρισμού έχει αποκτήσει πολλούς φίλους στο χώρο. «Είναι ένας μικρός κόσμος», είπε. «Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους, ταξιδεύουμε μαζί, ανταλλάσσουμε απόψεις, και μοιραζόμαστε εμπειρίες».

Πώς έγινε εκπαιδευτής εναλλακτικού τουρισμού

Ο Θωμάς αποφοίτησε από τη Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ειδικεύτηκε στις υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων, ο πρώτος από το τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης στην Κομοτηνή με ειδίκευση στην ‘Φυσική δραστηριότητα και Αναψυχή’. Το δεύτερο μεταπτυχιακό του είναι στον τομέα της Διοίκησης Επιχειρήσεων από το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Η εμπειρία του ως επισκέπτης ομιλητής  στο πανεπιστήμιο, τον ώθησε στην ενασχόληση του με  τις μεθόδους διδασκαλίας σε φοιτητές στοχεύοντας στη σύνδεση των πρακτικών εφαρμογών με το θεωρητικό πλαίσιο.

Τώρα ο Θωμάς διδάσκει τρία μαθήματα σε ενήλικες στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή: α) Εισαγωγή στις Υπαίθριες Δραστηριότητες Αναψυχής σε ορεινό περιβάλλον, β) Εισαγωγή στον Θαλάσσιο και Παράκτιο τουρισμό και γ) Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εναλλακτικού Τουρισμού. «Η Αμερικανική Γεωργική Σχολή έχει ένα από τα πιο αποτελεσματικά προγράμματα στην Ελλάδα», δήλωσε ο Θωμάς. «Τα μαθήματα συνδυάζουν τη θεωρία με την πρακτική εφαρμογή καθώς, συχνά προσκαλούνται και επαγγελματίες του χώρου ώστε να μοιραστούν τις γνώσεις τους». Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου «Εκπαιδεύοντας τους Εκπαιδευτές» (“Train the Trainers”) του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» στο Ελατοχώρι, αναφέρθηκε με πολύ θετικά σχόλια σχετικά με την παροχή εργαλείων ψυχολογίας καθώς λειτούργησαν επιβοηθητικά στον τρόπο διδασκαλίας του προς τους φοιτητές.

Στόχος του Θωμά είναι να συνεχίσει την έρευνα στη διοίκηση αθλητισμού και τουρισμού ώστε να συνεισφέρει στην ποιοτική ανάπτυξη των αθλητικών υπηρεσιών  που προσφέρονται από τις εταιρείες αναψυχής στην Ελλάδα. «Οι επιχειρήσεις εδώ έχουν πολλές δυνατότητες», είπε. Επιθυμία του είναι να συμβάλλει στην ενημέρωση των επαγγελματιών του κλάδου, σχετικά με τα διεθνή πρότυπα αγοράς, την προώθηση και εφαρμογή  των βέλτιστων πρακτικών ως προς την παροχή αθλητικών υπηρεσιών συνδυάζοντας τα ερευνητικά στοιχεία. Τέλος, προσωπικό στοίχημα αποτελεί η διάδοση των αξιών που χαρακτηρίζουν τις υπαίθριες δραστηριότητες στο ευρύ κοινό και η συμβολή τους στην ανάπτυξη της ποιότητας ζωής.

Εναλλακτικός τουρισμός στην Ελλάδα: Αναδεικνύοντας νέους θησαυρούς

Ξάνθη, Ελλάδα – Ο εναλλακτικός τουρισμός (o όρος πλέον έχει αντικατασταθεί: μιλάμε πιά για «ειδικό» τουρισμό) είναι αναγκαστικά ένας ευρύς όρος. Περιλαμβάνει κάθε είδους δραστηριότητα όπου ο επισκέπτης μπορεί να βιώσει ένα κομμάτι της τοπικής κουλτούρας. Ο παραδοσιακός τουρισμός για την Ελλάδα, δηλ. ήλιος και θάλασσα έχει μειονεκτήματα· γίνεται μόνο το καλοκαίρι και δεν προσελκύει πάντα τους κατάλληλους ανθρώπους, με το ολέθριο αποτέλεσμα την δημιουργία κοινωνικών προβλημάτων στις τοπικές κοινωνίες που δέχονται τους επισκέπτες – τουρίστες. Στη Ζάκυνθο, για παράδειγμα, οι Βρετανοί τουρίστες έρχονται για να βρίσκονται μονίμως μεθυσμένοι, να κάνουν ό,τι δεν μπορούν να κάνουν στην πατρίδα τους, και το τοπικό κοινωνικό δίκτυο έχει σχεδόν διαρραγεί. Τώρα πιά που ο τουρισμός είναι η κύρια βιομηχανία στην Ελλάδα, έχουμε συνειδητοποιήσει ότι συμφερότερο από πολλές πλευρές είναι να προσελκύουμε τουρίστες που σέβονται το οικοσύστημα, τους κατοίκους, και τον πολιτισμό, ενώ παράλληλα επεκτείνεται η τουριστική περίοδος. Έτσι, η Ελλάδα προωθείται τώρα ως προορισμός 365 ημερών.

Το πρόγραμμα του Εναλλακτικού Τουρισμού του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά»  στοχεύει να δημιουργήσει ένα δικό του όνομα στην βιομηχανία και είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό. Διαρκεί ένα χρόνο και δέχεται 100 συνολικά εκπαιδευόμενους: 50 στη Θεσσαλονίκη, 25 στον Βόλο, και 25 στα Ιωάννινα. Οι εκπαιδευόμενοι υποβάλλουν αίτηση ηλεκτρονικά και οι αιτήσεις τους εξετάζονται από μια τριμελή επιτροπή. Η επιλογή τους γίνεται βάσει αυστηρών κριτηρίων. Πέρυσι, το πρόγραμμα έλαβε 350 αιτήσεις μόνο για τη Θεσσαλονίκη. Οι αιτούντες πρέπει να είναι μεταξύ 18 και 40 ετών. Οι περισσότεροι είναι απόφοιτοι πανεπιστημίων, πολλοί δε έχουν μεταπτυχιακό δίπλωμα και αναζητούν μια δεύτερη πορεία σταδιοδρομίας.

Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά: Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εναλλακτικού τουρισμού

Οι εκπαιδευόμενοι του περασμένου έτους εργάστηκαν με στόχο τον τουριστικό επαναπροσδιορισμό της περιοχής του Ελατοχωρίου Πιερίας, το οποίο γειτνιάζει με την Κατερίνη και τον Όλυμπο. Εκπαιδευόμενοι και καθηγητές συνεργάστηκαν με τους κατοίκους του Ελατοχωρίου για να επεκτείνουν και να διαφοροποιήσουν την τουριστική δραστηριότητα του χωριού, η οποία τα τελευταία χρόνια εξαρτάται υπερβολικά από το χιονοδρομικό κέντρο. Οι εκπαιδευόμενοι πρότειναν ένα καινοτόμο τουριστικό προϊόν που συνδύασε μοναδικές γαστρονομικές εμπειρίες, υπαίθριες δραστηριότητες και δημιουργικά εργαστήρια για μεγάλους και παιδιά. Το προτεινόμενο τουριστικό προϊόν  χρησιμοποιεί τα άνθη του φυτού του Sideritis Scardica ως σήμα γιατί το ελληνικό τσάι του βουνού ανθίζει στην περιοχή. «Ένας τόπος μπορεί πραγματικά να ανθίσει όταν οι άνθρωποι που ζουν και αναπνέουν εκεί έχουν όραμα και διάθεση να δουλέψουν και να αξιοποιήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα τους πόρους της περιοχής τους. Και αυτή η αγάπη για τον τόπο τους και η φροντίδα για την ανάπτυξή του είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μπορεί να αντιληφθεί κάποιος για το Ελατοχώρι και τους κατοίκους του,», δήλωσε η Αντωνία Γαλάνη, βιολόγος που εργάστηκε στο έργο.

Φέτος, οι εκπαιδευόμενοι του έτους 2018-2019, αποφάσισαν να «υιοθετήσουν» την πόλη της Ξάνθης και προσπάθησαν να αξιοποιήσουν όλους τους πόρους της, φυσικούς, πολιτισμικούς και ανθρώπινους με κύριο στόχο την δημιουργία ενός ολιστικού τουριστικού προϊόντος, το οποίο να συνδυάζει την πολυπολιτισμικότητα, την γαστρονομία αλλά και τον φυσικό πλούτο της περιοχής.

«Πρωτίστως πρέπει να πείσεις τους κατοίκους ότι τους νοιάζεσαι και συμμερίζεσαι τις ανησυχίες τους. Δεν μπορεί κάποιος  να πάει ως εισβολέας ή ως ειδικός. Φέτος, η Ξάνθη, ήταν μεγαλύτερη πρόκληση από το Ελατοχώρι γιατί είναι μεγαλύτερη περιοχή και οι αρμόδιες αρχές και φορείς της Ξάνθης έχουν ήδη συμπεριλάβει στην πολιτιστική τους ατζέντα πολλές δραστηριότητες και πολλά σχέδια με στόχο την αύξηση του τουρισμού», δήλωσε η Συντονίστρια Επικοινωνίας Μαρία Σουμελίδου, η οποία διδάσκει στο πρόγραμμα «Νομικό πλαίσιο και δεοντολογία στον τομέα του Τουρισμού».

Το πρόγραμμα εναλλακτικού τουρισμού στην Ξάνθη

Η τελική πρόταση προέκυψε από την συνεργασία των εκπαιδευμένων και  των εκπαιδευτών τους με εξειδικευμένους συνεργάτες της περιοχής, βασισμένη αφενός στη σπάνια φυλή της βραχυκερατικής αγελάδας της περιοχής και αφετέρου στην belle epoque εποχή της πόλης της Ξάνθης. Οι εκπαιδευόμενοι σχημάτισαν πέντε ομάδες εργασίας, από τις οποίες η καθεμία επικεντρώθηκε σε μια διαφορετική δράση όπως η γαστρονομία, ο αστικός/πολιτισμικός τουρισμός, οι υπαίθριες δραστηριότητες σε αστικό περιβάλλον, το μαρκετιγκ και η κοστολόγηση. Κάθε ομάδα των 10-15 εκπαιδευόμενων συνεργάστηκε με έναν ή δύο εκπαιδευτές και έναν μέντορα από την ερευνητική ομάδα που αποτελούνταν από απόφοιτους του ίδιου προγράμματος. Οι εκπαιδευόμενοι επέλεξαν τις ομάδες τους σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα και την εμπειρία τους μετά από προσεκτική ανάγνωση της μελέτης σκοπιμότητας που συνέταξε η ερευνητική ομάδα.

Πιστεύουμε ότι το πρόγραμμα θα έχει περισσότερα οφέλη εάν οικοδομήσουμε συνέργειες μεταξύ διαφορετικών τομέων. Ο καλύτερος τρόπος με τον οποίο μπορεί   να υπογραμμιστεί αυτή η συνεργασία είναι ένα διήμερο δράσεων που συμπεριλαμβάνει ένα διεθνές επαγγελματικό συνέδριο, ένα γαστρονομικό συμπόσιο, μια διαδραστική επίδειξη των νέων τάσεων του τουρισμού ευεξίας και του συνεδριακού τουρισμού και τέλος, μια δραματοποιημένη περιήγηση στην ιστορία της παλιάς Ξάνθης. Παράλληλα, επιχειρήσεις εστίασης στην Ξάνθη θα μαγειρέψουν για πρώτη φορά το γευστικό αυτό κρέας της βραχυκερατικής φυλής και θα έχουν στην διάθεση του κοινού συνταγές με το κρέας αυτό. Τα ζώα αυτά παρακολουθούνται από επιστήμονες ζωοτέχνες και κτηνιάτρους της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής ενώ τις κοπές και την σίτευση επιμελείται ομάδα από επαγγελματίες και ειδικούς στην Ξάνθη. Μάλιστα, η δράση αυτή θα «ταξιδέψει» και σε άλλα μέρη της Ελλάδας ώστε να αναδειχθούν οι ελληνικές αυτόχθονες φυλές βοοειδών.

Οφέλη του προγράμματος εναλλακτικού τουρισμού στην εργασία

Το πρόγραμμα επιτρέπει επίσης στους αποφοίτους  του να εργάζονται για δύο μήνες σε επιχειρήσεις και/ή φορείς στην Ελλάδα που ασχολούνται με τον εναλλακτικό τουρισμό.

«Περισσότερες από 60 επιχειρήσεις έχουν ζητήσει να φιλοξενήσουν έναν ή δύο απόφοιτους», δήλωσε η Μαρία. «Πρόκειται για επιχειρήσεις και δήμους ή φορείς  σε όλη την Ελλάδα που είτε εφαρμόζουν είτε θέλουν να εφαρμόσουν μια εναλλακτική τουριστική στρατηγική αλλά δεν έχουν την τεχνογωσία. Σήμερα, σε αυτές τις επιχειρήσεις εργάζονται 64 απόφοιτοι, ενώ πολλοί απόφοιτοι έχουν προσληφθεί σε μόνιμη βάση. Όπως και το έργο Ξάνθης, αυτή η εμπειρία «τοποθετεί» τους εκπαιδευόμενους στον πραγματικό κόσμο εργασίας και έτσι έμπρακτα αντιλαμβάνονται ότι ανάμεσα στην γέννησης μιας ιδέας και την υλοποίησής της η απόσταση είναι μεγάλη και με πολλά εμπόδια».

«Μετά από τρία χρόνια, θα έχουμε 300 ενθουσιώδεις πτυχιούχους αυτού του προγράμματος. Άνθρωποι με κάθε υπόβαθρο που μοιράζονται το ίδιο όνειρο», είπε η Μαρία. «Ελπίζω να δω πολλές συνεργασίες, συνέργειες, υπέροχες ιδέες. Θέλω οι απόφοιτοί μας να ξεκινήσουν τις δικές τους επιχειρήσεις και να αλλάξουν τη στάση των ανθρώπων για το τι σημαίνει ο τουρισμός στην Ελλάδα».

Αγροτική έρευνα και διασφάλιση ποιότητας αγροτικών προϊόντων

Γνωρίστε τoν Σέρκο

ΟΣέρκο Χαρουτουνιάν είναι Καθηγητής Χημείας και Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών, Διοικητικών και Φοιτητικών Υποθέσεων του  Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΓΠΑ). Πρόσφατα ανέλαβε και καθήκοντα επιστημονικού υπευθύνου στο ΓΠΑ για το πρόγραμμα «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» (ΝΓΝΓ).

Το διάστημα 2013-2015 ήταν Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ), του  μεγαλύτερου αγροτικού οργανισμού της Ελλάδας, με αρμοδιότητες την αγροτική έρευνα, την κατάρτιση-εκπαίδευση στον αγροτικό τομέα, τον έλεγχο και τη διασφάλιση της ποιότητας των αγροτικών προϊόντων, όπως και όλους τους ελέγχους στο κύκλωμα κρέας και γάλα.

Με επιστημονικό υπόβαθρο την επιστήμη της Χημείας, ο Σέρκο έχει ως κύριο ερευνητικό αντικείμενο τη βιοϊατρική έρευνα με εξειδίκευση τη μελέτη των οιστρογόνων ορμονών και την ανάπτυξη νέων αντικαρκινικών φαρμάκων. Απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα στο ΓΠΑ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Illinois, ίδρυμα στο οποίο επέστρεψε αργότερα ως μεταδιδακτορικός ερευνητής (1985-87) και επισκέπτης καθηγητής (1992-93). Όταν τον επισκέφθηκα στο γραφείο του στο ΓΠΑ, είδα το διάγραμμα του ακαδημαϊκού γενεαλογικού του δένδρου, το οποίο περιλαμβάνει όλους τους μέντορές του που ξεκινούν από τους Ιταλούς γιατρούς του 15^ου αιώνα και τους Γάλλους φαρμακοποιούς του 17^ου αιώνα.

«Συχνά αναφέρω στους φοιτητές μου: Σε 30 χρόνια, το 62% των θέσεων εργασίας θα αφορά ειδικότητες που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε. Χωρίς ένα στέρεο επιστημονικό υπόβαθρο, δεν θα είναι δυνατόν να επιτύχετε. Έτσι, οι σπουδές σε βασικές επιστήμες όπως η Χημεία, αποτελεί το καλύτερο εργαλείο για να έχετε τη δυνατότητα να παρακολουθήσετε τις εξελίξεις». Ο Σέρκο μου μίλησε για τον πατέρα του, ο οποίος ξεκίνησε να εργάζεται ως ηλεκτρολόγος στις αρχές της  δεκαετίας του ’50. Αρχικά επισκεύαζε τζούκμποξ και μετά ραδιόφωνα. Στη συνέχεια ήρθαν τα τρανζίστορ, μετά  η τηλεόραση -αρχικά η ασπρόμαυρη, έπειτα η έγχρωμη- και τώρα οι σύγχρονες με την επίπεδη οθόνη. «Εάν είχε μάθει μόνο το τζούκμποξ, θα είχαμε πεθάνει από την πείνα!» τόνισε ο Σέρκο. Μου φαίνεται ότι έχει κληρονομήσει την όρεξη του πατέρα του για τις προκλήσεις και τις γνώσεις. Πρόσφατα άλλαξε Τμήμα και εντάχθηκε στο Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών. Πλέον, εκτός από τις βιοϊατρικές εφαρμογές της οργανικής χημείας, τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τα φυσικά προϊόντα, το μετριασμό της κλιματικής αλλαγής καθώς και την ανάδειξη και πιστοποίηση των ελληνικών παραδοσιακών αγροτικών προϊόντων.

«Η Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να παράγει μεγάλες ποσότητες από τα προϊόντα της», ανέφερε ο Σέρκο. «Οι παραγωγές είναι μικρές. Ένα μεσαίας τάξης οινοποιείο στην Ελλάδα παράγει 150.000 φιάλες, ενώ ένα αντίστοιχο στην Καλιφόρνια παράγει 3-5 εκατομμύρια φιάλες. Καταλαβαίνετε τη διαφορά στην οικονομία κλίμακος και τις επιπτώσεις στην τελική τιμή. Δεν είναι δυνατόν να τους ανταγωνιστούμε στις τιμές. Έτσι, είναι επιτακτική ανάγκη να επενδύσουμε στην ποιότητα και τη μοναδικότητα των προϊόντων μας».

Το Κρασί, η Φάβα, και το Τοματάκι της Σαντορίνης

Ο Σέρκος έχει εργαστεί πολύ για τη μελέτη και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων της Σαντορίνης. Παρότι το ιδιαίτερο εδαφοκλιματικό περιβάλλον του νησιού (ηφαιστειακό έδαφος,  μεγάλη ηλιοφάνεια, ελάχιστοι υδατικοί πόροι και δυνατοί άνεμοι) δεν είναι ευνοϊκό για τη γεωργία, όμως προσφέρει ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα που κυρίως σχετίζονται με την ανάπτυξη των φυτών σε συνθήκες stress. Για να ανταπεξέλθουν τα φυτά στις δυσμενείς αυτές συνθήκες παράγουν δευτερογενείς μεταβολίτες, ουσίες με σημαντική βιοδραστικότητα. Για παράδειγμα, τα σταφύλια της Σαντορίνης είναι ιδιαίτερα πλούσια σε πολυφαινόλες, οι οποίες είναι γνωστό ότι επιδεικνύουν σημαντική αντιοξειδωτική δράση και χρησιμοποιούνται ευρύτατα για την παραγωγή μιας μεγάλης ποικιλίας καλλυντικών, φαρμάκων και συμπληρωμάτων διατροφής. Αντίστοιχα, και τα κρασιά τις Σαντορίνης είναι πολύ πλουσιότερα σε πολυφαινόλες σε σύγκριση με τα κρασιά άλλων περιοχών.   

Επειδή η Σαντορίνη, λόγω γεωμορφολογίας, δεν μπορεί να υποστηρίξει την εκτεταμένη εκτροφή αιγοπροβάτων οι κάτοικοί της καλλιεργούν παραδοσιακά τη φάβα ως πηγή πρωτεϊνών. Παρότι ως φυτό η φάβα καλλιεργείται σε πολλά μέρη, η ποικιλία που καλλιεργείται στη Σαντορίνη (Lathyrus clymenum) είναι μοναδική, διαφορετική από τις υπόλοιπες. Είναι μια αρχαία ποικιλία,  πλούσια σε πρωτεΐνες, η οποία θεωρείτο ότι είχε εξαλειφθεί. Όμως, η ανακάλυψη υπολειμμάτων φάβας στον προϊστορικό οικισμό στο Ακρωτήρι, τον αρχαίο μινωικό οικισμό που καταστράφηκε τον 16^ο αιώνα π.Χ. από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, έδωσε την ευκαιρία να πιστοποιηθεί ότι είναι το ίδιο με αυτό που και σήμερα καλλιεργείται στο νησί. Η φάβα Σαντορίνης βράζει πιο γρήγορα, έχει μια μαλακή, ελαφριά υφή και οργανοληπτικά μια ιδιαίτερη ελαφρά γλυκιά γεύση. Έτσι, και η τιμή της είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με τις υπόλοιπες ποικιλίες.

Τέλος, το τοματάκι της Σαντορίνης λόγω του ιδιαίτερου εδάφους της έχει μια πολύ γλυκύτερη γεύση και σημαντικά μεγαλύτερο περιεχόμενο σε σύγκριση με αντίστοιχα που καλλιεργούνται στην ηπειρωτική Ελλάδα. 

Ο Σέρκο έχει επίσης ασχοληθεί για την ανάδειξη και πιστοποίηση ποικίλων Ελληνικών αγροτικών προϊόντων, όπως το τσίπουρο Τύρναβου, το βατικιώτιο κρεμμύδι και τυριών της κεντρικής και βόρειας Ελλάδος (Τσαλαφούτι, Κασκαβάλ, σαρδέλα Καλλονής).

Μελέτη-Αξιοποίηση της Γνώσης των Αρχαίων Ελλήνων

Μεταξύ άλλων, ενδιαφέρεται και για τη γνώση των αρχαίων Ελλήνων στις φαρμακευτικές χρήσεις των φυτών. Η ερευνητική του ομάδα έχει διεξάγει έρευνα για το έργο του Διοσκουρίδη, ενός Έλληνα γιατρού του 1^ου  αιώνα μ.Χ., ο οποίος μελέτησε τα φαρμακευτικά φυτά και τα φαρμακευτικά σκευάσματα που μπορεί να ληφθούν από αυτά. Με βάση τα αρχαία κείμενα, η ομάδα του Σέρκο δημοσίευσε το 2015σε έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό την πρώτη παγκοσμίως εργασία που αφορά την αντιστοίχιση  των σύγχρονων φυτών με αυτά που αναφέρονται στα κείμενα του Διοσκουρίδη. Σήμερα, ασχολείται με τη μελέτη των σκευασμάτων αυτών, αλλά και την παραγωγή τους με τη χρησιμοποίηση συγχρόνων τεχνικών. Η γνώση που αποκτήθηκε από τις μελέτες αυτές βοήθησε τον Σέρκο στην υλοποίηση του  χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ έργου LIFE-CONOPS, που αφορά την καταπολέμιση των  νέων ειδών κουνουπιών που έχουν εισβάλλει σε  Ελλάδα και  Ιταλία λόγω της κλιματικής αλλαγής. Με βάση τη γνώση των αρχαίων Ελλήνων ότι το ξύλο του κέδρου (juniperus) δεν προβάλλεται  από τα έντομα, η ερευνητική ομάδα του Σέρκο μελέτησε όλα τα είδη κέδρου (juniperus)  της Ελλάδας και  ανέπτυξε ένα νέο απωθητικό κουνουπιών που αναμένεται να  κυκλοφορήσει το επόμενο καλοκαίρι.

«Ξεκίνησα στο Γ.Π.Α. ως επιστημονικός συνεργάτης το 1981. Φέτος είναι το 38ο έτος διδασκαλίας μου», ανέφερε ο Σέρκο. «Όταν αναφέρω στους φοιτητές μου πόσο καιρό υπηρετώ στο Γ.Π.Α., απλώς με κοιτάζουν άφωνοι». 

Ο Σέρκο θα προσπαθήσει να κάνει το μέρος του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» που υλοποιεί το Γ.Π.Α., αποτελεσματικότερο και ανοικτό σε νέες δραστηριότητες. Στο πλαίσιο αυτό συνεργάζεται με τον Καθηγητή κ. Γεώργιο Παπαδάκη από το Τμήμα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής του ΓΠΑ. «Ο Γεώργιος ειδικεύεται στην ενεργειακή απόδοση, τη σύγχρονη βιώσιμη γεωργία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντικείμενα που θα συμβάλουν στην προώθηση της καινοτομίας στο πρόγραμμα», ανέφερε ο Σέρκο.

Παραδοασιακή γεωργική πρακτική και καινοτομία στον αγροδιατροφικό τομέα

Γνωρίστε τoν Πέτρο

Ο Δρ. Πέτρος Βαχαμίδης, 39 ετών από την Αθήνα, ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Γ.Π.Α.) το 2013. Σπούδασε στο τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και εξειδικεύτηκε στις υπαιθριες καλλιέργειες. Ο γενικός στόχος της ερευνητικής του δραστηριότητας είναι η ανάπτυξη και εξέλιξη εναλλακτικών λύσεων σε σχέση με την παραδοσιακή γεωργική πρακτική, προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της χρήσης των πόρων, ως μέσο αύξησης της παραγωγικότητας των καλλιεργειών, της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων αλλά και της αειφορίας. Το αντικείμενο της ερευνητικής του προσπάθειας όσον αφορά τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, εστιάζεται στις μεθόδους διαχείρισης των ζιζανίων, καθώς και στη βελτιστοποίηση των τεχνικών λίπανσης και άρδευσης. Εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών από το 2013. Στο πρόγραμμα «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά», διδάσκει διαχείριση ζιζανίων και ορθές πρακτικές λίπανσης στα φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά.

«Ήθελα να σπουδάσω, είτε γεωπόνος, είτε πολιτικός μηχανικός, τελικά όμως η ζωή με οδήγησε να υπηρετήσω τη γεωργία, κάτι για το οποίο είμαι ιδιαίτερα περήφανος Η γεωργική επιστήμη είναι μια δυναμική βιολογική επιστήμη,  Συνεχώς μαθαίνεις και κάτι καινούργιο, οπότε  κάθε μέρα είναι μια νέα πρόκληση» αναφέρει ο Δρ. Πέτρος Βαχαμίδης. Ο Πέτρος αγαπά τη διδασκαλία και την επίλυση προβλημάτων. Ονειρεύεται να μπορεί να υπηρετεί τη γεωπονική επιστήμη με συνέπεια και παραγωγικότητα για όσο το δυνατόν περισσότερο.

Συμμετέχοντας σε πλήθος ερευνητικών προγραμμάτων, ο Πέτρος είχε τη δυνατότητα να  ταξιδεύει σε πολλά διαφορετικά μέρη της Ελλάδας. Συναντήθηκε με αγρότες σε όλη τη χώρα και έτσι δημιουργήθηκε μία διαδραστική σχέση. «Ένα από τα πράγματα που αγαπώ σ’ αυτή τη δουλειά είναι ότι συναντώ νέους ανθρώπους και γνωρίζω νέους τρόπους σκέψης. Ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των αγροτών δεν έχουν ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση καταφέρνουν και είναι πρακτικοί αλλά και καινοτόμοι», είπε. «Όταν πηγαίνεις στα χωράφια, μαθαίνεις τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Στη συνέχεια, επιστρέφεις στο πανεπιστήμιο και προσπαθείς να βρεις λύσεις».

Το Πρόγραμμα της κριθής ζυθοποιίας

«Το 2013 ξεκίνησα την ερευνητική μου προσπάθεια στην κριθή ζυθοποιίας, στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικούς υπεύθυνους την Καθηγήτρια Γ. Οικονόμου και τον Καθηγητή Ν. Δέρκα, και της Αθηναϊκής Ζυθοποιΐας. Μέχρι και το 2008 δεν υπήρχε καλλιέργεια κριθής ζυθοποιίας στην Ελλάδα. Το κριθάρι ζυθοποιίας είναι αρκετά διαφορετικό από το κριθάρι που προορίζεται για ζωοτροφή. Συνηθίζαμε να καλλιεργούμε το κτηνοτροφικό κριθάρι σε χαμηλής γονιμότητας χωράφια, κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει με τις σύγχρονες ποικιλίες που έχουμε εξετάσει. Από την έναρξη του προγράμματος μέχρι και σήμερα έχουν αξιολογηθεί περισσότερες από 30 σύγχρονες ποικιλίες κριθής ζυθοποιίας από την ερευνητική μας ομάδα. Η επιλογή και η τοποθέτηση στην καλλιέργεια των «καλύτερων», δηλαδή των πιο προσαρμοσμένων στις ελληνικές συνθήκες, τα τελευταία 7 χρόνια έχει οδηγήσει στην πράξη σε μία αύξηση των αποδόσεων κατά 30 κιλά/στρ ετησίως. Από τα αρχικά στάδια της συνεργασίας της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας με την ερευνητική μας ομάδα, ήταν σαφές ότι για να μπορέσει να επιτευχθεί ουσιαστική βελτίωση στην παραγόμενη ποσότητα, καθώς και στην ποιότητα, της κριθής ζυθοποιίας, η χρήση υψηλό-αποδοτικών ποικιλιών δεν ήταν αρκετή από μόνη της. Για το λόγο αυτό τα τελευταία 7 χρόνια κάνουμε εντατικά πειράματα που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της καλλιεργητικής τεχνικής του κριθαριού ζυθοποιίας».