Για το κοινωνικό αποτύπωμα, τη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα του προγράμματος Social Farming 360 μίλησε η Διευθύνουσα Σύμβουλος του οργανισμού Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, Έφη Λαζαρίδου, στη Ναυτεμπορική TV – IN BUSINESS.
Στη συνέντευξη αναδείχθηκε ο ρόλος της κοινωνικής γεωργίας ως εργαλείου εκπαίδευσης, ενδυνάμωσης και υποστήριξης της επανένταξης ανθρώπων που διαβιούν σε αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026, έπειτα από δύο χρόνια υλοποίησης, συνδυάζοντας αγροτική εκπαίδευση, επαγγελματική υποστήριξη και ψυχοκοινωνική φροντίδα.
Η αφετηρία του προγράμματος
Σε ερώτηση για το τι είναι το Social Farming 360, πότε ξεκίνησε και ποιος ήταν ο βασικός του στόχος, η κα. Λαζαρίδου εξήγησε ότι πρόκειται για μια ολιστική πρωτοβουλία κοινωνικής γεωργίας, η οποία υλοποιήθηκε σε δομές με αγροτική παραγωγή.
Όπως ανέφερε:
«Ήταν μια προσπάθεια μετασχηματισμού της αγροτικής παραγωγής μέσα στα αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα. Ουσιαστικά, είναι μια προσπάθεια να υποστηρίξουμε την επανένταξη των ανθρώπων στην κοινωνία την επόμενη ημέρα, όταν θα έχουν ολοκληρώσει την έκτιση της ποινής τους.»
Η παρέμβαση εστίασε στην απόκτηση γνώσεων και πρακτικών δεξιοτήτων που συνδέονται με τη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων, ενώ παράλληλα παρείχε υποστήριξη σε θέματα απασχόλησης και ψυχικής υγείας. Το πρόγραμμα επιλέχθηκε προς χρηματοδότηση από το Citi Foundation, στο πλαίσιο διεθνούς πρόσκλησης, και υλοποιήθηκε την περίοδο 2024–2026.
Γεωργία, εργασία και επανένταξη
Η συζήτηση στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της στήριξης ανθρώπων που συχνά παραμένουν αόρατοι για την κοινωνία, αλλά και στη δυνατότητα σύνδεσης της επανένταξης με έναν τομέα που έχει ανάγκη από ανθρώπινο δυναμικό.
Σε ερώτηση σχετικά με το πώς η εκπαίδευση αυτή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην επόμενη ημέρα των συμμετεχόντων, η κα. Λαζαρίδου υπογράμμισε:
«Δεν δίνουμε μόνο σημασία σε ανθρώπους που συχνά είναι αόρατοι μέσα στις φυλακές· τους δίνουμε και εργαλεία για να επανενταχθούν. Παράλληλα, πρόκειται για ανθρώπους που μπορούν να δραστηριοποιηθούν στον αγροτικό τομέα, έναν τομέα που έχει ανάγκη από εργατικό δυναμικό.»
Η κοινωνική γεωργία, όπως εξήγησε, μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο κοινωνικοποίησης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και δημιουργίας πραγματικών επαγγελματικών προοπτικών για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η κλίμακα της δράσης
Σε ερώτηση για τον αριθμό των δομών και των ανθρώπων που συμμετείχαν, η Έφη Λαζαρίδου ανέφερε ότι στο πρόγραμμα συμμετείχαν συνολικά έξι δομές με αγροτική παραγωγή: τέσσερα αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα και δύο κλειστές δομές.
Η συμμετοχή ήταν εθελοντική και η ανταπόκριση ιδιαίτερα θετική. Περισσότεροι από 1.000 συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν σε θεματικές γεωργίας και παραγωγής τροφίμων, ενώ περισσότεροι από 300 έλαβαν ψυχοκοινωνική και επαγγελματική υποστήριξη.
Η εκπαίδευση περιλάμβανε σύγχρονες γεωργικές πρακτικές, με έμφαση σε πιο περιβαλλοντικά βιώσιμες και αναγεννητικές προσεγγίσεις. Μεταξύ άλλων, οι δράσεις αφορούσαν την καλλιέργεια αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, όπως ρίγανη και θυμάρι, την ανάπτυξη λαχανόκηπων, καθώς και την παραγωγή φυτικού υλικού.
«Ήταν σημαντικό να περάσουν αποθέματα γνώσης στους συμμετέχοντες σχετικά με νέες πρακτικές, που μιλούν για αναγεννητική γεωργία και για πιο περιβαλλοντικά βιώσιμες προσεγγίσεις», σημείωσε η κα. Λαζαρίδου.
Μια συνεργασία με ουσιαστικό αποτύπωμα
Η υλοποίηση του Social Farming 360 βασίστηκε στη συνεργασία δημόσιων και κοινωνικών φορέων. Η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά είχε την ευθύνη της αγροτικής εκπαίδευσης, η ActionAid Hellas στήριξε το σκέλος της επαγγελματικής ενδυνάμωσης και η Πύλες Ελευθερίας παρείχε υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
Παράλληλα, κρίσιμη υπήρξε η συμβολή της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, των διοικήσεων των δομών, καθώς και των γεωπόνων και εργαζομένων που δραστηριοποιούνται σε αυτές.
Στο πλαίσιο της συνέντευξης έγινε επίσης αναφορά στο σύντομο ντοκιμαντέρ του προγράμματος, στο οποίο συμμετέχοντες μοιράζονται προσωπικές εμπειρίες από τη δράση. Η κα. Λαζαρίδου τόνισε ότι οι μαρτυρίες καταγράφηκαν αυθεντικά, χωρίς παρέμβαση στο περιεχόμενο όσων επέλεξαν να μιλήσουν.
Σε ερώτηση για το τι μπορεί να ακολουθήσει μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, η Έφη Λαζαρίδου εξέφρασε την ελπίδα η εμπειρία του Social Farming 360 να αξιοποιηθεί ως βάση για τη συνέχιση και διεύρυνση αντίστοιχων πρωτοβουλιών.
«Θα ήταν ευχής έργον να δούμε μια τέτοια πρωτοβουλία, που έχει σχεδιαστεί, υλοποιηθεί, μετρηθεί και αποδείξει τη χρησιμότητά της, να αγκαλιάζεται από την Πολιτεία και να μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες δομές ως μια πρακτική με συνέχεια.»
Η γεωργική κατάρτιση, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη και η επαγγελματική καθοδήγηση αποτελούν, όπως ανέφερε, κρίσιμες παραμέτρους για την υποστήριξη της επανένταξης και για τη δημιουργία μιας νέας προοπτικής.
«Μιλάμε για δεξιότητες, για ψυχολογική υποστήριξη, για επαγγελματική υποστήριξη. Αυτά δίνουν στους ανθρώπους τη δυνατότητα να ονειρευτούν και να ελπίσουν για ένα διαφορετικό μέλλον.»
Μάθετε περισσότερες πληροφορίες για το αποτύπωμα του προγράμματος και δείτε το ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος με testimonials των ίδιων των ωφελούμενων.
Δείτε ολόκληρη την συνέντευξη στο κανάλι του οργανισμού στο YouTube.
