Συντάκτης: superadmin

Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά: Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μελισσοκομίας 

Γνωρίστε τον Δημήτρη

Ο Δημήτρης Θεοδωράκης, 20 ετών, γεννήθηκε και ζει στη Λάρισα. Είναι ωφελούμενος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων μελισσοκομίας που υλοποιούνται από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Γ.Π.Α.) στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά». Είναι κι αυτός αγρότης τρίτης γενιάς και ο πατέρας του καλλιεργούσε μήλα, κεράσια, και κάστανα σε 20 στρέμματα στο χωριό της Αγιάς. «Έχω εργαστεί στα χωράφια με τον πατέρα μου και με έμαθε πολλά για τη γη από όταν ήμουν παιδί», δήλωσε ο Δημήτρης. «Λόγω της σύγχρονης τεχνολογίας, οι νέοι χάνουν επαφή με τη φύση. Δεν μπορούν να ξεχωρίσουν αν ένα μήλο είναι καλό ή όχι». Ο Δημήτρης αποφάσισε να γίνει γεωπόνος για να συνεχίσει το έργο του πατέρα του. Είναι στη δεύτερη του χρονιά στο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι.) Θεσσαλίας στο Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων.

Ο Δημήτρης και ο πατέρας του προσπαθούν να καλλιεργήσουν νέες ποικιλίες για τις οποίες έμαθε στο Τ.Ε.Ι. γιατί η τιμή των μήλων έχει πέσει τα τελευταία χρόνια. Οι έντονες θερινές και χειμερινές θερμοκρασίες της Λάρισας δημιουργούν επίσης δυσκολίες για τους αγρότες. Το χιόνι παγώνει τα δέντρα και το χαλάζι μπορεί να καταστρέψει μια καλλιέργεια. «Καλλιεργούμε πάνω από 50 χρόνια κεράσια», δήλωσε ο Δημήτρης. «Θέλω επίσης να καλλιεργήσω ξηρούς καρπούς όπως τα καρύδια». Η καλύτερη καλλιέργεια που θεωρεί αυτός είναι τα κάστανα γιατί έχουν καλή τιμή στην αγορά. Οι καστανιές είναι 20 χρονών και μεγαλώνουν στο βουνό με θέα στη θάλασσα. Η οικογένεια καλλιεργεί τις ποικιλίες μήλων Smith και Gala σε ένα ξεχωριστό χωράφι χαμηλότερα. Το παλαιότερο δέντρο είναι 27 χρονών. «Σύντομα πρέπει να το αντικαταστήσουμε με ένα άλλο που θα παράγει μια καλύτερη ποιότητα και ποσότητα μήλων», δήλωσε ο Δημήτρης. «Από το Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο, ο ίδιος και ο πατέρας του εργάζονται ασταμάτητα, μαζεύοντας πρώτα τα κεράσια, μετά τα μήλα, και στο τέλος τα κάστανα. «Είναι πολύ ωραία να δουλεύω στη φύση», δήλωσε ο Δημήτρης. «Με ηρεμεί και δεν σταματάω ποτέ να μαθαίνω».

Συμμετοχή στο Πρόγραμμα Μελισσοκομίας

Ο Δημήτρης ανέπτυξε αρχικά το ενδιαφέρον του για τη μελισσοκομία, παρακολουθώντας βίντεο στο διαδίκτυο και μιλώντας με φίλους που εργάζονται ως μελισσοκόμοι. «Μπορείς να δημιουργήσεις πολλά προϊόντα από το μέλι και την πρόπολη», μας είπε. «Όταν καλλιεργείς μήλα, έχεις μόνο μήλα. Οι μέλισσες μπορούν επίσης να βελτιώσουν την ποιότητα των καλλιεργειών μας με την επικονίαση. Σκοπεύω να έχω περίπου τέσσερις κυψέλες ανά στρέμμα».

Ο Δημήτρης άκουσε για τα εκπαιδευτικά σεμινάρια στην μελισσοκομία από έναν γνωστό. Τα σεμινάρια διεξάγονται στην Αβερώφειο Γεωργική Σχολή, η οποία είναι παλαιότερη από το Τ.Ε.Ι. και έχει κυψέλες μελισσών που χρησιμοποιεί το πρόγραμμα για παρουσιάσεις. «Ξεκινήσαμε από το μηδέν: πώς να στήσεις και να βάψεις μια κυψέλη», δήλωσε ο Δημήτρης. Οι 20 συμμετέχοντες πέρασαν το μισό χρόνο στη αίθουσα μαθαίνοντας θεωρία και το άλλο μισό έξω στα χωράφια κάνοντας πρακτική άσκηση. Κάθε ωφελούμενος έλαβε ένα εγχειρίδιο από τον καθηγητή Πασχάλη Χαριζάνη που περιγράφει όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουν για τη μελισσοκομία καθώς και το τρόπο πρόσβασης σε σημειώσεις, πόρους στο διαδίκτυο, και πάνω από 55 εκπαιδευτικά βίντεο που δημιούργησαν ο ίδιος και το εργαστήριό του. «Όταν μαθαίνεις κάτι νέο, πρέπει να διαβάσεις πολύ. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος», δήλωσε ο Δημήτρης. Έχει ήδη 24 κυψέλες, αλλά περιμένει το επόμενο σεμινάριο πριν πάρει τις μέλισσες. «Πρέπει να αποκτήσεις τη γνώση για να κάνεις κάτι σωστά. Δεν μπορείς να ξεκινήσεις στα τυφλά».

«Το πρώτο πράγμα που θέλω να κάνω είναι να πάρω μέλι από τις κυψέλες μου και να το τελειοποιήσω», δήλωσε ο Δημήτρης. «Στη συνέχεια, με τη βοήθεια της μεγαλύτερης μου αδελφής που ζει στην Αγγλία, θα ήθελα να το πουλήσω στο εξωτερικό. Ο πατέρας μου θα με βοηθήσει με τη φροντίδα των μελισσών. Είμαι ενθουσιασμένος που θα μοιραστώ τις γνώσεις μου μαζί του».

Πρόγραμμα Μελισσοκομίας: Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά

Γνωρίστε την Αναστασία

Η Αναστασία Δημητριάδου, 34 ετών, γεννήθηκε στην Ορεστιάδα του Έβρου και ζει στη Λάρισα. Είναι ωφελούμενη των εκπαιδευτικών σεμιναρίων μελισσοκομίας που υλοποιούνται από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Γ.Π.Α.) στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά». Φοίτησε στο λύκειο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής τις δύο πρώτες τάξεις και αποφοίτησε από το 1ο Λύκειο Ορεστιάδας. Στη συνέχεια σπούδασε Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας στο Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (T.E.I.) Θεσσαλονίκης. Μετά την αποφοίτησή της, επέστρεψε στην Ορεστιάδα για να εργαστεί στο ξενοδοχείο της οικογένειάς της. Τον Ιούνιο του 2017, μετακόμισε στη Λάρισα όταν ο σύζυγός της, αστυνομικός από την Λάρισα, μετατέθηκε στη γενέτειρά του.

Συμμετοχή στο Πρόγραμμα Μελισσοκομίας

«Όταν ξεκίνησα, δεν ήξερα τίποτα για τη μελισσοκομία», ανέφερε η Αναστασία. «Δεν θα μπορούσα να ξεχωρίσω μια μέλισσα από μια σφήκα!» Απέκτησε ενδιαφέρον για τα φυσικά προϊόντα μεγαλώνοντας τα παιδιά της, μια κόρη, σήμερα 9 ετών, και έναν γιο, 5 ετών. «Ανακάλυψα ότι τα καλύτερα προϊόντα για τα παιδιά είναι τα φυσικά, και γι΄αυτό ασχολήθηκα με τη μελισσοκομία», είπε. «Η πρόπολη, ο βασιλικός πολτός και το μέλι είναι σαν φυσικά φάρμακα. Θέλω να φτιάξω διάφορα προϊόντα από τα μελισσοκομικά προϊόντα και για εμπορική δραστηριότητα αλλά και για την οικογένειά μου. Ελπίζω αυτό να γίνει για μένα μια επαγγελματική δραστηριότητα πλήρους απασχόλησής».

Λεπτομέριες για το μελισσοκομικό πρόγραμμα

Η Αναστασία ανακάλυψε το μελισσοκομικό πρόγραμμα μέσω μιας ομάδας Facebook για τους μελισσοκόμους στη Λάρισα. «Ήταν μοιραίο», είπε. «Όταν αποφάσισα ότι ήθελα να ασχοληθώ με την μελισσοκομία, ήρθε το σεμινάριο». Το πρώτο τετραήμερο σεμινάριο, που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο από τις 9.00 έως τις 14.00 κάθε μέρα, δίδαξε στην Αναστασία και στους άλλους συμμετέχοντες τα βασικά της μελισσοκομίας, όπως πώς να κατασκευάζει και να βάφει μια κυψέλη ώστε να διαρκεί 40-50 χρόνια. Οι 20 συμμετέχοντες πέρασαν το μισό χρόνο στη αίθουσα μαθαίνοντας θεωρία και τον άλλο μισό έξω στη φυση κάνοντας πρακτική άσκηση. Είχαν επίσης την ευκαιρία να συναντήσουν μερικούς επαγγελματίες μελισσοκόμους από τη Λάρισα. «Ήταν τόσο χρήσιμο που μας καθοδηγούσαν ο καθηγητής Πασχάλης Χαριζάνης και ο Δημήτρης Μαυρονάσιος σε κάθε βήμα από την αρχή», ανέφερε η Αναστασία. «Δεν ήθελα να τελειώσει το σεμινάριο!»

Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες δεν έχουν ακόμα τις δικές τους κυψέλες, αν και μερικοί διαθέτουν οικογενειακό υπόβαθρο στη μελισσοκομία. Κάθε ωφελούμενος έλαβε ένα εγχειρίδιο από τον κ. Χαριζάνη που περιγράφει όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουν για τη μελισσοκομία καθώς και τον τρόπο πρόσβασης σε σημειώσεις, πόρους στο διαδίκτυο, και πάνω από 55 εκπαιδευτικά βίντεο που έχει δημιουργήσει ο ίδιος και το εργαστήριό του. «Διαβάζω συνεχώς», ανέφερε η Αναστασία. «Αλλά η ζωή των μελισσών είναι τόσο ενδιαφέρουσα που θέλω να μάθω τα πάντα». Μου είπε πως ακόμα και το τσίμπημα μιας μέλισσας έχει οφέλη για την υγεία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένες θεραπείες σε ασθενείς με προβλήματα κυκλοφορίας του αίματος. «Δεν φοβάμαι ότι θα με τσιμπήσουν», είπε. «Η βασίλισσα απελευθερώνει μια φερομόνη που κάνει όλες τις εργάτριες να συγκεντρώνονται γύρω της, και αν αλείψετε αυτή τη φερομόνη επάνω σας, οι μέλισσες θα σας περικυκλώσουν. Είναι συγκλονιστικό. Αυτό το φοβάμαι, διαφορετικά δεν έχω πρόβλημα».

Η αγάπη για τη μελισσοκομία

Μετά το πρώτο σεμινάριο, έδειξε στα παιδιά και τον σύζυγό της ένα από τα βίντεο με τις μέλισσες. «Ο γιος μου ήταν γοητευμένος», είπε. «Νομίζω ότι η μελισσοκομία είναι κάτι που μπορώ να διδάξω στα παιδιά μου, κάτι που μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί, όπως και ο Δημήτρης διδάχτηκε μελισσοκομία από τον πατέρα και τον παππού του». Μετά το σεμινάριο του Μαρτίου, η Αναστασία θα αγοράσει τις πρώτες δύο κυψέλες της. «Ο σύζυγός μου και εγώ βρήκαμε το ιδανικό μέρος για να κρατήσω τις κυψέλες μου. Είναι στο χωριό, όχι μακριά από το σπίτι μας, σε ένα μέρος που περιβάλλεται από δέντρα», είπε. «Ο σύζυγός μου θέλει να αγοράσει τώρα τις κυψέλες, αλλά εγώ προτιμώ να περιμένω μέχρι το επόμενο σεμινάριο για να βεβαιωθώ ότι έχω όλες τις πληροφορίες που χρειάζομαι για να ξεκινήσω. Τα παιδιά μου δίνουν τις ιδέες τους για το χρώμα που τους αρέσει να βάψουμε τις κυψέλες. Είναι μια οικογενειακή προσπάθεια».

“Ο Φάρος του Κόσμου” ενώνεται με το Πρόγραμμα Εναλλακτικού Τουρισμού

Γνωρίστε τον Πατέρα Αθηναγόρα Λουκατάρη

Ο πατέρας Αθηναγόρας Λουκατάρης, 41 ετών, γεννήθηκε στο Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης. Σπούδασε στην Ανωτέρα Εκκλησιαστική Σχολή Θεσσαλονίκης και στο τμήμα θεολογίας της Θεολογικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Το 2004 χειροτονήθηκε Αρχιμανδρίτης από τον τότε Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Διονύσιο. Ένα χρόνο αργότερα, με την προτροπή και ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα, ίδρυσε το Κέντρο Νεολαίας «Φάρος του Κόσμου» στην περιοχή Δενδροποτάμου Θεσσαλονίκης. 

Βρίσκεται στη δυτική περιοχή της πόλης, το Δενδροπόταμο, το μεγαλύτερο γκέτο στη βόρεια Ελλάδα, το οποίο φιλοξενεί πολλές οικογένειες Ρομά. Ο “Φάρος του Κόσμου” λειτουργεί ως κέντρο ημέρας για τα παιδιά στη γειτονιά, αφιερωμένο στην προστασία και δημιουργική απασχόληση των ανηλίκων. Το κέντρο προσφέρει πολλές διαφορετικές δραστηριότητες: ρομποτική, μουσική, δημιουργική γραφή, μπάσκετ, κολύμπι, ζωγραφική, κηπουρική, φωτογραφία, χορός. Χρησιμεύει επίσης ως φροντιστήριο, προσφέροντας μαθήματα ξένων γλωσσών, ενισχυτική διδασκαλία σε παιδιά, ζεστά γεύματα και μερικές ιατρικές υπηρεσίες. Ο Φάρος του κόσμου βρίσκεται διαρκώς δίπλα σε όλους όσους τον έχουν ανάγκη και φωτίζει τον δρόμο προς την ανάπτυξη και την εξέλιξη.

Την τελευταία δεκαετία, ο “Φάρος του Κόσμου” επίσης προετοίμασε τα παιδιά του να παρακολουθήσουν σχολεία σε άλλες γειτονιές. Τα παιδιά από το κέντρο παρακολούθησαν τα μαθήματα σε δημοτικά και γυμνάσια στον Εύοσμο, και στη συνέχεια στο Κολλέγιο Ανατόλια ή το New York College. Τα τελευταία πέντε χρόνια, ο “Φάρος του Κόσμου” έχει στείλει πάνω από 450 παιδιά Ρομά στο σχολείο και έχει λάβει αναγνώριση από το «Συμβούλιο της Ευρώπης» και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ της ΗΠΑ.

Γνωρίστε τον Βασίλη

Ο Βασίλης Ισμαήλογλου, 22 ετών, έχει ρουμανική μουσουλμανική καταγωγή. Γεννήθηκε στην Ξάνθη και μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη όταν ήταν 12 ετών. Ολοκλήρωσε την εννιάμηνη στρατιωτική θητεία πρώτα στην Αθήνα και στη συνέχεια στην Κύπρο. Ήταν 19 όταν τελείωσε τη θητεία του και συναντήθηκε με τον πατέρα Αθηναγόρα. Ο Αθηναγόρας, στενός φίλος της νονάς του Βασίλη, υπήρξε μέντορας για το νεαρό Βασίλη, που έτσι ήρθε να ζήσει στο “Φάρο του Κόσμου” μαζί με άλλα 16 παιδιά που αποτελούν την στενή οικογένεια του Φάρου. «Έχω μάθει πολλά από αυτόν τον άνθρωπο», δήλωσε ο Βασίλης. «Δεν μπορώ να το εκφράσω με λόγια.» Ο Βασίλης βοηθάει στο “Φάρο του Κόσμου”. Είναι στο δεύτερο έτος του λυκείου, όπου ασχολείται με τη μηχανολογία: αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, οτιδήποτε σχετίζεται με μηχανήματα. Έχει δύο χρόνια ακόμα για να τελειώσει τις σπουδές του στο λύκειο και μετά σχεδιάζει να συμμετέχει στις Πανελλήνιες εξετάσεις. 

Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Εναλλακτικού Τουρισμού

Ο Βασίλης συμμετέχει τώρα στον δεύτερο κύκλο του προγράμματος του Εναλλακτικού Τουρισμού που υλοποιείται από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή, στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά». Ο πατέρας Αθηναγόρας τον ενθάρρυνε να υποβάλει αίτηση. Και ενώ μπορεί να είναι ένας από τους μεγαλύτερους στο “Φάρο του Κόσμου”, είναι ένας από τους νεότερους στο πρόγραμμα του Εναλλακτικού Τουρισμού. «Υπάρχουν τόσοι ενδιαφέροντες άνθρωποι στο πρόγραμμα: δασοκόμοι, δικηγόροι», δήλωσε ο Βασίλης. «Έκανα πολλούς νέους φίλους από το πρόγραμμα και μαθαίνω πολλά από αυτούς».

«Από την αρχή του προγράμματος είναι συνεπέστατος στην παρακολούθηση των μαθημάτων του και καταβάλει φιλότιμες προσπάθειες να ανταποκριθεί στα τυπικά σπουδαστικά του καθήκοντα», δήλωσε η Χριστίνα Αρχοντή, εισηγήτρια του προγράμματος. «Κέρδισε από την αρχή τη συμπάθεια, την εμπιστοσύνη και τη φιλία αρκετών συμφοιτητών του και η ένταξή του στο κοινωνικό και μαθησιακό περιβάλλον του τμήματος υπήρξε απολύτως ομαλή».

Φέτος, οι εκπαιδευόμενοι αποφάσισαν να υιοθετήσουν την πόλη της Ξάνθης για τις προσπάθειές της αλλαγής του τουριστικού προφίλ της. Σε συνεργασία με εξειδικευμένους ειδικούς και νέους από την Ξάνθη, θα σχεδιάσουν ένα ολιστικό τουριστικό προϊόν που θα συνδυάζει το πολυπολιτισμικό μωσαϊκό της Ξάνθης με τη μοναδική φυσική ομορφιά και τη πολυδιάστατη κουζίνα που βασίζεται στη σπάνια βραχυκερατική φυλή των βοοειδών της περιοχής. Ο Βασίλης είναι μέλος της γαστρονομικής ομάδας και κάνει έρευνα για τα εδέσματα της Ξάνθης, την ιστορία της πόλης, και τι αρέσει στους ανθρώπους να τρώνε με σκοπό να προτείνει διαφορετικές συνταγές, ανάμεσα σε αυτές και συνταγές με βοδινό. «Αρχικά ήταν μου δύσκολο να επιστρέψω στην Ξάνθη γιατί έφυγα όταν ήμουν πολύ μικρός», είπε ο Βασίλης. «Αλλά τώρα είναι λίγο πιο εύκολο, και αισθάνομαι ευγνώμων».

Τσάι του βουνού σε κάψουλες: Καινοτομία στον αγροδιατροφικό τομέα

Γνωρίστε τον Τάσο

Ο Τάσος Χριστόπουλος, 27 ετών, και νιόπαντρος, ζει στη Βρύναινα Αλμυρού, ένα χωριό με 250 μόνιμους κατοίκους 60 χιλιόμετρα από τον Βόλο. Ο Τάσος παράγει παραδοσιακό ελληνικό τσάι του βουνού (Sideritis raeseri). Η οικογένειά του έχει επίσης 50 αγελάδες ελευθέρας βοσκής, 300 κατσίκες ελευθέρας βοσκής, και 400 πρόβατα που παραμένουν μέσα στο στάβλο όλο το χρόνο και εκτρέφονται με τον παραδοσιακό τρόπο. Οι δύο γονείς του και οι γονείς της μητέρας του είναι αγρότες και όλη η οικογένεια εργάζεται μαζί στα χωράφια. «Έχουμε 40 χρόνια εμπειρίας με το τσάι και με τα ζώα. Βοηθούσα στα χωράφια και τα ζώα από όταν ήμουν μικρός», δήλωσε ο Τάσος. «Αφού τελείωσα το επαγγελματικό λύκειο και τη στρατιωτική μου θητεία, ξεκίνησα να δουλεύω στα χωράφια». Έχει 15 στρέμματα στο όρος Όθρυς και νοικιάζει επιπλέον 5 στρέμματα. Σήμερα προετοιμάζει 11 βιολογικά στρέμματα στα 1100 μέτρα, ενώ τα μη βιολογικά στρέμματα βρίσκονται στα 600 μέτρα. Η όλη διαδικασία παραγωγής γίνεται με το χέρι· το σκάλισμα τρεις φορές το χρόνο, η συγκομιδή περίπου από τις 20 Μαΐου έως τις 20 Ιουνίου, και η ξήρανση του τσαγιού σε μια αποθήκη. Πουλούν το τσάι τους σε έναν έμπορο, το γάλα τους σε ένα τυροκομείο, και το κρέας τους σε ένα κρεοπωλείο στον Αλμυρό.

Συμμετοχή στο Πρόγραμμα των Φαρμακευτικών και Αρωματικών Φυτών

Ο Τάσος έμαθε για το πρόγραμμα των Φαρμακευτικών και Αρωματικών Φυτών από το συντονιστή μιας σειράς σεμιναρίων για νέους αγρότες. Από τους 20 παραγωγούς τσαγιού της Βρύναινας Αλμυρού που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, γνώριζε από πριν μόνο δύο. Ο ένας ήταν ο Χρήστος Μυλωνάς, που τα χωράφια τους γειτονεύουν. «Ένα σημαντικό μάθημα που έμαθα πέρσι ήταν το πώς να αναπαράγεις το τσάι από τους σπόρους αντί να κόψεις ένα κομμάτι από το ώριμο φυτό. Κάθε τέσσερα ή πέντε χρόνια, η καλλιέργεια πρέπει να ανανεώνεται. Τη δεύτερη και την τρίτη χρονιά έχουν τις μεγαλύτερες αποδόσεις, και μετά, η απόδοση μειώνεται».

Παραγωγή τσαγιού και αρωματικών φυτών σε κάψουλες

Από τους 20 παραγωγούς της περιοχής, ο Τάσος και ο Χρήστος ήταν δύο από τους πέντε που επιλέχθηκαν για να συνεχίσουν στη δεύτερη φάση του προγράμματος, όπου θα λάβουν ανώτερη εκπαίδευση για να μετατρέψουν το τσάι τους σε ένα καινοτόμο προϊόν που μπορούν να προωθήσουν στην αγορά. Σκοπεύουν να παράγουν κάψουλες με ειδικά μείγματα τσαγιού του βουνού και άλλων τοπικών αρωματικών βοτάνων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια μηχανή εσπρέσο. Σήμερα πειραματίζονται με διάφορους συνδυασμούς τσαγιού βουνού με μέντα, χαμομήλι, και άλλα αρωματικά υλικά από τη Βρύναινα Αλμυρού. «Η δεύτερη φάση φαίνεται πιο δύσκολη, αλλά έχουμε μια υπέροχη ομάδα και νομίζω ότι θα πάμε καλά», δήλωσε ο Τάσος. 

Ως αποτέλεσμα της συμμετοχής του στο πρόγραμμα, ο Τάσος έχει επίσης έρθει σε επαφή με εκπροσώπους της APIVITA, μιας εταιρείας που παράγει φυσικά καλλυντικά από βιολογικά ελληνικά προϊόντα και ενδιαφέρεται να αγοράσει το τσάι του. «Η APIVITA θέλει βιολογικό τσάι, το οποίο πρέπει να καλλιεργηθεί φυσικά χωρίς λιπάσματα ή πρόσθετα», είπε. «Αλλάζω τα χωράφια μου για να μπορέσουμε να συνεργαστούμε. Η διαδικασία διαρκεί τρία χρόνια, και φέτος θα είναι το δεύτερο».

«Ο Τάσος έχει καταβάλει αξιέπαινη προσπάθεια για να εισέλθει στη βιολογική γεωργία», δήλωσε η Φάλια Οικονόμου, διευθύντρια του Προγράμματος των Φαρμακευτικών και Αρωματικών Φυτών στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Τώρα βρήκε μια είσοδο στην αγορά».

«Θα ήθελα να έχω μια σταθερή παραγωγή και να μπορώ να πουλάω το τσάι μου σε καλή τιμή», δήλωσε ο Τάσος. «Είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων για όλα αυτά που μου έδωσε το πρόγραμμα. Έχω μάθει πολλά νέα πράγματα και οι καθηγητές και οι συνεργάτες μου είναι υπέροχοι. Ελπίζω να συνεχίσω να δουλεύω μαζί τους».

“Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα”: καλλιέργεια των σταφυλιών

Θεσσαλονίκη, Ελλάδα – Οι ομάδες επιτραπέζιων σταφυλιών από το έργο «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα» το οποίο υλοποιείται από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (Α.Γ.Σ.) στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά», έχουν αναγνωριστεί από την Ε.Ε. για τα εξαιρετικά τους επιτεύγματα. Επιλέχθηκαν από την Smart Specialization Platform (Πλατφόρμα Έξυπνης Εξειδίκευσης) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως σημείο εφαρμογής για να δείξουν σε άλλα κράτη μέλη τον τρόπο καλλιέργειας των σταφυλιών με τη χρήση της έξυπνης τεχνολογίας και να δημιουργήσουν ένα πρωτόκολλο για την επόμενη δεκαετία.

Καλλιέργεια σταφυλιών: Η διαδικασία

Οι ομάδες δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο σύστημα που θα παρακολουθεί με ακρίβεια την καλλιέργεια, τη συγκομιδή, την επεξεργασία και τη μεταφορά επιτραπέζιων σταφυλιών, έτσι ώστε οι αγρότες και οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου τροφίμων (σούπερ μάρκετ) στα οποία πουλάνε τα προϊόντα τους θα γνωρίζουν όσο το δυνατόν καλύτερα τον τρόπο καλλιέργειάς τους. «Χρησιμοποιούμε αισθητήρες για να παρακολουθούμε και να καταγράφουμε όλα τα μετρήσιμα στοιχεία στα αμπέλια κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Χρησιμοποιούμε μετεωρολογικούς σταθμούς για την πρόβλεψη των καιρικών συνθηκών, των παρασίτων, και των ασθενειών, την ανάλυση του εδάφους για να ελέγξουμε το εδαφικό υπόστρωμα και τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την επόμενη περίοδο, φωτονικές τεχνολογίες για τον έλεγχο της χλωροφύλλης και των θρεπτικών ουσιών στα φύλλα και της υγείας και της γλυκύτητας των σταφυλιών χωρίς να καταστρέφονται οι ρώγες» δήλωσε ο Ηλίας Κάλφας, υπεύθυνος του έργου. «Τώρα προχωράμε σε ένα σύστημα παρακολούθησης της αποθήκευσης και μεταφοράς από τα χωράφια στον τελικό αγοραστή (αισθητήρες σε φορτηγά μεταφοράς, κεραίες χαμηλής ακτινοβολίας). Θέλουμε ο αγοραστής να είναι σε θέση να βλέπει ακριβώς πώς καλλιεργούνται τα σταφύλια και συγχρόνως να γνωρίζει το όνομα του αγρότη και να βλέπει το πρόσωπό του. Εάν οι αγοραστές σε εμπιστεύονται, θα προχωρήσουν σε εμπορικές συναλλαγές μαζί σου. Πιστεύω ότι σε δύο τρία χρόνια, όλες οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα ζητήσουν αυτό το επίπεδο ακρίβειας και ιχνηλασιμότητας».

Παραγωγή σταφυλιών: Συνεργασία των αγροτών

Το έργο ενθαρρύνει τους αγρότες να συνεργάζονται μεταξύ τους και έχει ήδη δημιουργήσει δύο επίσημα αναγνωρισμένες ομάδες αγροτών στα επιτραπέζια σταφύλια. «Οι ομάδες δημιουργούν μια κοινή επιχείρηση και συγχωνεύουν τις δραστηριότητές τους», δήλωσε ο Ηλίας. «Παράγουν και πωλούν τα προϊόντα από κοινού, εκδίδουν τιμολόγια, μοιράζονται τα κέρδη και τις ζημίες. Αυτό βοηθά στην αύξηση της ποιότητας του προϊόντος, γιατί, αν έχετε έναν κακό αγρότη, όλοι μοιράζονται τις ζημίες». Η συνεργασία βοηθά τις ομάδες να συμμετέχουν σε χρηματοδοτούμενα προγράμματα επενδύσεων αποκτώντας έτσι τις απαραίτητες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και συσκευασίας και ενισχύοντας τις προσπάθειες προώθησης των προϊόντων τους. Επίσης, μοιράζονται το επενδυτικό κόστος και μπορούν να προσελκύσουν μεγαλύτερους πελάτες. «Αν δεν είσαι ομάδα, δεν έχεις δύναμη γιατί δεν θα είσαι σε θέση να παραδώσεις τις ποσότητες που χρειάζονται οι αγορές», δήλωσε ο Γιώργος Παπαδόπουλος, μέντορας του έργου που καλλιεργεί την ποικιλία άσπερμων σταφυλιών Crimson Seedless στο Κιλκίς. «Έχω μια σύμβαση με μια πολύ μεγάλη εταιρεία από το Ηνωμένο Βασίλειο που ονομάζεται Jupiter. Θέλουν ένα φορτηγό σταφυλιών την ημέρα, 25 τόνους. Για να παραδώσω αυτήν την ποσότητα, χρειάζομαι 4.000 στρέμματα (400 εκτάρια). Προτιμούμε να έχουμε νέους αγρότες σε αυτές τις ομάδες γιατί είναι ανοιχτοί στη μάθηση. Βλέπουν τα αποτελέσματα από το πρώτο έτος και είναι πρόθυμοι να εξελιχθούν μαζί μας». 

Ο τομέας επιτραπέζιων σταφυλιών στην Ελλάδα

«Ο τομέας επιτραπέζιων σταφυλιών είναι ένας πολλά υποσχόμενος τομέας που είχε παραμεληθεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Η οινοπαραγωγική βιομηχανία είναι περισσότερο ή λιγότερο καθετοποιημένη αγορά, αλλά τα επιτραπέζια σταφύλια προσφέρουν περισσότερα κέρδη και πιστεύουμε ότι ο τομέας θα αυξηθεί πολύ τα επόμενα χρόνια», δήλωσε ο Ηλίας. «Με μόνο 20 στρέμματα (2 εκτάρια) επιτραπέζιων σταφυλιών, μπορείς να κερδίσεις 30.000 ευρώ», δήλωσε ο Γιώργος. «Ποια άλλη γεωργική παραγωγή στην Ελλάδα μπορεί να σε προσφέρει ένα τέτοιο εισόδημα;»

Το έργο επιδιώκει επίσης να στηρίξει τις αγροτικές κοινότητες της Ελλάδας. «Με τη βοήθεια του έργου, πολλοί από τους αγρότες έχουν δημιουργήσει δεσμευτικές σχέσεις μεταξύ τους που θα διαρκέσουν για δεκαετίες», δήλωσε ο Ηλίας. «Η επιτυχία των ωφελουμένων θα έχει θετική επίδραση στους γύρω τους και ελπίζουμε ότι θα μοιραστούν τις γνώσεις τους με τις μελλοντικές γενιές». Για παράδειγμα, ο Γιώργος Παπαναστασίου είναι γεωπόνος που συνεργάζεται με την ΑΓΣ. Είναι επιστήμονας, αλλά και αγρότης. Ανεξάρτητα από τα πόσα πτυχία διαθέτει ο Γιώργος, θα είναι πάντοτε το αγόρι που γνώριζαν όλοι στο χωριό. Αυτό που μεγάλωσε ανάμεσά τους, που καλλιέργησε και καλλιεργεί με την οικογένειά του αμπέλια που πλέον όμως είναι πτυχιούχος γεωπόνος και μπορεί να προσφέρει πολλά στον τόπο του θέτοντας τις γνώσεις που πλέον έχει στην υπηρεσία της τοπικής κοινωνίας. Γι’ αυτό προσπαθούμε να συνεργαστούμε με ανθρώπους από τις διάφορες περιοχές που επισκεπτόμαστε. Προσπαθούμε να αφήσουμε πίσω μας κάποιους από αυτούς τους ανθρώπους, να δημιουργήσουμε τοπικούς υποστηρικτές».

Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά: Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα

Θεσσαλονίκη, Ελλάδα – Το έργο «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα», το οποίο υλοποιείται από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (Α.Γ.Σ.) στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» φέρνει εμπειρογνώμονες από την Α.Γ.Σ. κοντά σε νέους αγρότες στα χωράφια τους για να προσφέρουν τη συμβουλή τους σε όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου του δεύτερου έτους. Το έργο αυτή τη στιγμή υποστηρίζει 22 ομάδες των ενεργών αγροτών στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία με επίκεντρο την κύρια καλλιέργεια της κάθε περιοχής: κάστανα στη Γρίβα, επιτραπέζιες ελιές στη Χαλκιδική, ρύζι στη Χαλάστρα, για να αναφέρουμε μερικές από αυτές. Μια ομάδα εκπαιδευτών εκπαιδεύει τους αγρότες σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές στη φύτευση, το βοτάνισμα, τη γονιμοποίηση, την προστασία των καλλιεργειών και τη συγκομιδή. «Η εκπαίδευση που λαμβάνει ο κάθε ωφελούμενος είναι εξατομικευμένη και βασίζεται σε ό, τι συμβαίνει στα χωράφια του», δήλωσε ο project leader του έργου, ο Ηλίας Κάλφας. «Εάν, για παράδειγμα, ένας αγρότης έχει πρόβλημα με ένα παράσιτο, στέλνουμε έναν διδάκτορα που ειδικεύτηκε σε αυτό το παράσιτο ή έναν πολύ έμπειρο γεωπόνο πεδίου που γνωρίζει καλά τι πρέπει να γίνει και πότε. Είναι μια ακαδημία της υπαίθρου και ένα ζωντανό εργαστήριο».

Μικρές καλλιέργειες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα “Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα”

Στη Γρίβα, κοντά στην Γουμένισσα, η καλλιέργεια της καστανιάς αποτελεί παράδοση. Οι καστανιές δεν καλλιεργούνται στα συνήθη επίπεδα χωράφια αλλά στα βουνά πάνω από το χωριό. Οι παραγωγοί κόβουν άγρια καστανιές σε ύψος ενός ή ενάμισι μέτρου και στη συνέχεια εμβολιάζουν στον κορμό τους εδώδιμες ποικιλίες. Συνήθως τέσσερα κλαδιά εμβολιάζονται στον κορμό και από αυτά αναπτύσσονται καλά δύο με τρία κλαδιά. Οι αγρότες χρησιμοποιούν λάστιχα ποτίσματος για να μεταφέρουν νερό από το βουνό στα χωράφια, και δίχτυα για να συλλέξουν τα κάστανα, δεδομένου ότι τα δέντρα συνήθως αναπτύσσονται σε πλαγιές. Η συγκομιδή γίνεται τον Οκτώβριο, και συνδυάζεται με τη γιορτή κάστανου. Δύο ωφελούμενοι του προγράμματος, ο Κώστας και ο Παναγιώτης, είναι ξάδερφοι και έχουν μικρές καστανιές. Διαθέτουν ένα εστιατόριο στη Γρίβα όπου μαγειρεύουν νόστιμα πιάτα με κάστανα. Οι μέντορες της ομάδας συνέστησαν επίσης οι παραγωγοί να συνεργαστούν με τους μελισσοκόμους για να παράγουν μέλι καστανιάς. «Είναι ένας εύκολος τρόπος για τους παραγωγούς για να αποκτήσουν επιπλέον εισόδημα», δήλωσε ο μέντορας Μιχάλης Γενιτσαργιώτης. «Οι μελισσοκόμοι πρέπει απλώς να φέρουν τις κυψέλες τους στα καστανοχώραφα».

Μεγάλες, πράσινες επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας «Χονδρολιά Χαλκιδικής» καλλιεργούνται στα Καλύβες Πολυγύρου της Χαλκιδικής και συγκομίζονται στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στο κοντινό Μεταγκίτσι, οι ελιές μαζεύονται με το χέρι το Νοέμβριο από μία τοπική ποικιλία ελιάς που ονομάζεται Γαλανή Χαλκιδικής. Το ελαιόλαδο παράγεται με παραδοσιακές μεθόδους και έχει ελαφρύτερη γεύση και υψηλή συγκέντρωση πολυφαινολών, των γνωστών φυσικών αντιοξειδωτικών. Οι μέντορες από την Α.Γ.Σ. βοήθησαν τους αγρότες να διαχειριστούν έναν μύκητα που ονομάζεται βερτιτσίλιο (verticillium wilt), που προκαλεί τη σοβαρότερη ασθένεια της ελιάς. Επίσης, μέσα στα κύρια καθήκοντα της ομάδας εκπαιδευτών είναι να διδάξουν τη σωστή λίπανση και την ορθή συγκομιδή αλλά και τη διαχείριση της παραγωγής μετά από αυτή δίνοντας βαρύτητα στην ποιότητα αλλά και την ασφάλεια των τροφίμων. Μεγάλη σημασίας είναι βέβαια και οι ενέργειες προώθησης της παραγωγής.

Το ρύζι καλλιεργείται στη Χαλάστρα, κοντά στο Δέλτα του Αξιού. Η καλλιέργεια του ρυζιού άρχισε εδώ πειραματικά το 1949 και σήμερα το 70% του ρυζιού στην Ελλάδα παράγεται εδώ, σε μία έκταση 10.000 εκταρίων. Δεδομένου ότι το ρύζι αναπτύσσεται υπό κατάκλιση (μέσα στο νερό), οι αρδευτικοί δίαυλοι ελέγχουν τη ροή του νερού από τον Αξιό ποταμό. Κάθε εποχή, οι παραγωγοί προετοιμάζουν και ισοπεδώνουν το έδαφος χρησιμοποιώντας τεχνολογία λέιζερ ώστε να δημιουργήσουν μια μικρή κλίση του εδάφους που θα επιτρέψει τη στράγγιση. Το Μάιο, οι φυτείες του ρυζιού πλημμυρίζουν και ξεκινάει η καλλιεργητική περίοδος. Η καλλιέργεια αναπτύσσεται μέσα στο καλοκαίρι και συγκομίζεται τον Οκτώβριο.

Οι ανάγκες των νέων αγροτών

Οι αγρότες χρειάζονται υποστήριξη στην καλλιέργεια και την πώληση των προϊόντων τους. Πρέπει να συνεργαστούν και να εξετάσουν προσεκτικά τις αποφάσεις τους. Γιατί ασχολήθηκαν με τη γεωργία; Γιατί επέλεξαν αυτή την ποικιλία; Εάν έχουν ξεκάθαρη εικόνα των ενεργειών τους και των στόχων τους τότε είναι πιο εύκολο να βρούνε λύσεις στα προβλήματά τους. Πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη δέσμευση και πρέπει να έχουν υπομονή. Πρέπει να τους δοθεί η ευκαιρία να δοκιμάσουν καινούριες ποικιλίες, καινούριες ιδέες και καινούριες τεχνολογίες. Σε αυτή την κατεύθυνση δουλεύουμε και θέλουμε να πιστεύουμε ότι φέτος θα έχουμε κάνει σημαντικά βήματα.

Αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά: Η ανάγκη για καινοτομία 

Αθήνα, Ελλάδα — Το πρόγραμμα των εκπαιδευτικών σεμιναρίων με αντικείμενο τα Φαρμακευτικά και Αρωματικά Φυτά (Α.Φ.Φ), το οποίο υλοποιείται από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Γ.Π.Α.), στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά» μόλις ξεκίνησε τη δεύτερη του φάση. Με υπεύθυνη τη Φάλια Οικονόμου, καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής του ΓΠΑ, το διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα υιοθέτησε αγροκτήματα σε τέσσερις περιοχές της Θεσσαλίας: στη Λάρισα, την Βρύναινα Αλμυρού κοντά στον Βόλο, τα Φάρσαλα, και το Γραμματικό κοντά στην Καρδίτσα.

Αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά: ιδιότητες και ανάγκη για καινοτομία

Τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά αποτελούν πολλά υποσχόμενες καλλιέργειες για την ελληνική αγροτική οικονομία. Υπάρχει μεγάλη ζήτηση για  αυτά από φαρμακευτικές εταιρείες λόγω των διαφόρων οφελών τους για την υγεία, και το ελληνικό κλίμα ευνοεί την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. «Κατά τη γνώμη μου, η έρευνα για τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά δεν διαχέεται, οπότε η προηγμένη γνώση και τα αποτελέσματα των πειραμάτων μας δεν βελτιώνουν τις αποδόσεις των αγροτών ή την ποιότητα των προϊόντων τους», δήλωσε η Φάλια. «Το σημαντικότερο είναι ότι οι αγρότες δεν έχουν πρόσβαση στην καινοτομία στον τομέα των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, που αποτελεί προαπαιτούμενο από τα διεθνή πρότυπα της αγοράς». Ως απάντηση, η Φάλια σχεδίασε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που θα δώσει τη δυνατότητα σε νέους αγρότες να μάθουν όλα όσα χρειάζονται για το αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά από το αγρόκτημα ως την αγορά, ώστε να καθιερωθεί ο εν λόγω τομέας με βιώσιμο τρόπο.

 Φάση 1: Θεωρητική και Πρακτική Εκπαίδευση

Πέρυσι, το Γ.Π.Α. εκπαίδευσε 60 αγρότες και νέους από τις τέσσερις περιοχές της Θεσσαλίας που ενδιαφέρονταν να αναπτύξουν τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά. Οι ωφελούμενοι έλαβαν 54 ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης και 54 ώρες πρακτικής εκπαίδευσης, οι οποίες περιελάμβαναν οδηγίες για γεωργικά θέματα (αναπαραγωγή, λίπανση, άρδευση, έλεγχο ζιζανίων), θέματα επεξεργασίας (συγκομιδή και ξήρανση), την κατάστρωση επιχειρηματικού σχεδίου και το μάρκετινγκ. «Τα περισσότερα από τα δεδομένα της καλλιέργειας προέρχονται από τα πειράματά μας στο Γ.Π.Α.», δήλωσε ο Πέτρος Βαχαμίδης, δάσκαλος στο πρόγραμμα. «Τα βιβλία δεν δίνουν πάντα ολόκληρη την εικόνα».

Η έλλειψη πιστοποιημένου φυτικού υλικού είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες αγρότες. Αντί να αναπαράγουν τις καλλιέργειες τους από πιστοποιημένα μητρικά φυτά των οποίων η γενετική ταυτότητα έχει επαληθευθεί από το κράτος, οι αγρότες χρησιμοποιούν άγριους τύπους τσαγιού του βουνού, χαμομηλιού και ρίγανης. Οι αγρότες στην Ελλάδα, για να έχουν μια ουσιαστική παραγωγή των ΑΦΦ που πληροί με συνέπεια τα διεθνή πρότυπα ποιότητας, πρέπει να καλλιεργούν πιστοποιημένες ποικιλίες. «Ένας από τους ωφελούμενούς μας σχεδιάζει να πιστοποιήσει ένα συγκεκριμένο είδος τσαγιού του βουνού», δήλωσε ο Πέτρος. «Για να το πράξει, πρέπει να επιβεβαιώσει ότι το γενετικό υλικό είναι γνήσιο, να εξετάσει την ομοιομορφία, την ποιότητα και το δυναμικό απόδοσής του, και να αποδείξει πειστικά ότι είναι καλύτερο από άλλες ποικιλίες του φυτού Sideritis».

Καλλιέργεια ρίγανης: Βέλτιστες πρακτικές

Για καλλιέργειες όπως ρίγανη που καλλιεργούνται για τα αιθέρια έλαιά τους, οι αγρότες πρέπει να παραδώσουν τις καλλιέργειες τους σε μια εταιρεία απόσταξης και να πιστοποιήσουν το προϊόν τους με χημειότυπο. Αυτή η πιστοποίηση της χημικής σύστασης απαιτείται για να ανταποκρίνεται το προϊόν στα βιομηχανικά πρότυπα. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της ρίγανης η κύρια ουσία είναι η καρβακρόλη. Η ποσότητα και η ποιότητα της καρβακρόλης στο φυτό εξαρτάται από την ποικιλία αλλά επηρεάζεται επίσης από τις γεωργικές πρακτικές όπως το έδαφος, η λίπανση, και ο χρόνος συγκομιδής. Η ρίγανη δεν χρειάζεται νερό ή λίπασμα, οπότε αν οι αγρότες προσθέσουν μεγάλη ποσότητα είτε από το ένα είτε από το άλλο, η καλλιέργεια παράγει λιγότερη καρβακρόλη. Το πρόγραμμα διδάσκει στους αγρότες πώς να αποκτήσουν την πιστοποίηση και επίσης τις καλύτερες πρακτικές καλλιέργειας για να αποκτήσουν έναν τυπικό χημειότυπο.

“Επισκεπτόμασταν τα χωράφια των ωφελουμένων τις Παρασκευές και τα Σάββατα», δήλωσε η Φάλια. «Οργανώσαμε επίσης εκδρομές στα βουνά για να εντοπίσουμε άγριες ποικιλίες και επισκεφθήκαμε πιστοποιημένα θερμοκήπια και εταιρείες βιομηχανικής απόσταξης». Τώρα η Φάλια διευθύνει αυτή τη φάση του προγράμματος σε 15 νέους ωφελούμενους στα Τρίκαλα. 

Φάση 2: Ανάπτυξη ενός προϊόντος

Στο τέλος της πρώτης φάσης, το Γ.Π.Α. αξιολόγησε την αρχική ομάδα των ωφελουμένων, ζητώντας τους να καταστρώσουν ένα επιχειρηματικό σχέδιο. Στη συνέχεια, η Φάλια και οι συνεργάτες της επέλεξαν πέντε ωφελούμενους από κάθε περιοχή για να συμμετάσχουν στη δεύτερη φάση του προγράμματος, η οποία διαρκεί μέχρι τον Οκτώβριο. Οι ωφελούμενοι σε κάθε περιοχή θα συνεργαστούν μαζί και με καθηγητές οικονομικών από το Γ.Π.Α. για να παράγουν ένα καινοτόμο προϊόν από τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά που θα προωθήσουν στην αγορά. «Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, οι ωφελούμενοι θα λάβουν προηγμένη εκπαίδευση από καθηγητές και βιομηχανίες με ηγετική θέση όπως η APIGEA και η APIVITA, και θα τους βοηθήσουμε να λύσουν τα προβλήματά τους», δήλωσε ο Πέτρος. «Θα πρέπει να ερευνήσουν την αγορά και τις ανάγκες της αγοράς για να πουλήσουν το προϊόν τους με κέρδος στο τέλος». 

Οι παραγωγοί τσαγιού Χρήστος Μυλωνάς και Τάσος Χριστόπουλος ήταν δύο από τους πέντε που επιλέχθηκαν στη Βρύναινα Αλμυρού για να συνεχίσουν στη δεύτερη φάση του προγράμματος. Προτίθενται να παράγουν κάψουλες με ειδικά μείγματα τσαγιού του βουνού και άλλων τοπικών αρωματικών βοτάνων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μηχανή εσπρέσο. Σήμερα πειραματίζονται με διάφορους συνδυασμούς τσαγιού του βουνού με μέλι, μέντα, χαμομήλι, φρούτα, και άλλα συστατικά από το χωριό τους. «Η ομάδα στη Λάρισα θέλει να παράγει ένα λάδι με αρωματικά φυτά όπως το χαμομήλι», δήλωσε η Φάλια. «Συζητήσαμε τις δυνατότητες της περιοχής τους και την τοπική φαρμακευτική χλωρίδα».

Προκλήσεις για νέους αγρότες

Αυτοί οι ωφελούμενοι μπήκαν στο πρόγραμμα ως αγρότες, αλλά περιμένω να βγουν έξω ως επιχειρηματίες», δήλωσε ο Πέτρος. «Οι περισσότεροι αγρότες στην Ελλάδα δεν εμπιστεύονται τη νέα τεχνολογία. Δεν έχουν καν διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Λοιπόν, πώς να τους μιλήσεις για τη γεωργία ακριβείας; Όμως η νέα γενιά είναι άλλη ιστορία. Έχουν μεγαλώσει με την τεχνολογία και είναι πρόθυμοι να απορροφήσουν νέες προοπτικές, νέους τρόπους σκέψης. Αυτή η γενιά παραγωγών θα είναι επίσης πιο φιλική προς το περιβάλλον, ικανή για κερδοφόρα δραστηριότητα΄ η βιωσιμότητα είναι ένας μεγάλος στόχος για μας».

“Το μακροπρόθεσμό μας όραμα είναι να οργανώσουμε τον κλάδο και να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο αγροτών που θα συνεχίσουν να τον αναπτύσσουν, εκμεταλλευόμενοι τις πολλές ευκαιρίες που υπάρχουν στην ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά γι΄ αυτά τα προϊόντα», δήλωσε η Φάλια. «Θα τους βοηθήσουμε να παράγουν ένα προϊόν, και στη συνέχεια οι ίδιοι αγρότες μπορούν να συνεργαστούν μεταξύ τους για να παράξουν ένα άλλο και άλλο. Τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά προσφέρουν τόσες πολλές δυνατότητες· φαρμακευτικά και καλλυντικά προϊόντα, συνεργασίες με τυροκομεία για την παραγωγή τυροκομικών προϊόντων. Απλώς οι αγρότες πρέπει να συνεχίσουν να αναπτύσσουν και να καινοτομούν τα πιστοποιημένα τοπικά είδη τους”.

Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά: “Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα”

Γνωρίστε τον Ηλία

O Ηλίας Κάλφας, 45 ετών, γεννήθηκε στο Λιβάδι, ένα χωριό κοντά στον Όλυμπο, και ζει στη Θεσσαλονίκη. Είναι υπεύθυνος του τριετούς προγράμματος συμβουλευτικής «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα» που υλοποιείται από την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (Α.Γ.Σ.), στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά». Σπούδασε στο Τμήμα Γεωπονίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και έλαβε διδακτορικό δίπλωμα στην εντομολογία από το Imperial College στο Λονδίνο. Ύστερα από ένα χρόνο στο Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας του ΕΛ.ΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και την επιστροφή του από το Ηνωμένο Βασίλειο, διεύθυνε τη δική του εταιρεία πιστοποίησης. Έχει επίσης μεταπτυχιακό δίπλωμα στα Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας και Διαχείρισης Παραγωγής στη Βιομηχανία Τροφίμων από το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Έχει εργαστεί ως Project Leader στο Γραφείο Διαχείρισης Στρατηγικών Έργων της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής από το 2015. «Αρχικά ήθελα να γίνω μηχανικός», δήλωσε ο Ηλίας. «Τώρα αισθάνομαι πολύ τυχερός γιατί διαπίστωσα ότι ασκώ ένα επάγγελμα διαχρονικό που θα είναι πάντα επίκαιρο γιατί απλά ό,τι και να κάνει ο κόσμος και όπου κι αν μας οδηγούν οι εξελίξεις, οι άνθρωποι θα συνεχίζουν να τρώνε κάθε μέρα!».

Το Πρόγραμμα «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα»

Το πρόγραμμα συμβουλευτικής «Υιοθετώντας μικρά οικογενειακά αγροκτήματα» φέρνει εμπειρογνώμονες της Α.Γ.Σ. κοντά στους νέους αγρότες, στα χωράφια τους, για να τους παρέχουν συμβουλευτική σε όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου του δεύτερου έτους. Ένα επιτελείο εκπαιδευτών, εκπαιδεύει τους αγρότες σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές που αφορούν την καλλιέργεια, ξεκινώντας από τη φύτευση και φτάνοντας μέχρι τη συγκομιδή. «Η εκπαίδευση που λαμβάνει ο κάθε ωφελούμενος είναι εξατομικευμένη και βασίζεται σε ό,τι συμβαίνει στα χωράφια του. Εάν, για παράδειγμα, ένας αγρότης έχει πρόβλημα με ένα παράσιτο, στέλνουμε έναν διδάκτορα που ειδικεύτηκε σε αυτό το παράσιτο ή έναν πολύ έμπειρο γεωπόνο πεδίου που γνωρίζει καλά τι πρέπει να γίνει και πότε. Είναι μια ακαδημία της υπαίθρου και ένα ζωντανό εργαστήριο».

Η Α.Γ.Σ. απεύθυνε ανοιχτό κάλεσμα στους αγρότες της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Αναζήτησε ενεργούς αγρότες που είχαν ήδη τα δικά τους χωράφια και εξοπλισμό. Το έργο αυτή τη στιγμή υποστηρίζει 22 ομάδες ενεργών αγροτών στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία, με επίκεντρο την κύρια καλλιέργεια της κάθε περιοχής: πυρηνόκαρπα οπωροφόρα στη Βέροια, τσάι του βουνού στο Ελατοχώρι, φακές στην Φάρσαλα, για να αναφέρουμε μερικές. Το πρόγραμμα διδάσκει επίσης στους αγρότες πώς να χρησιμοποιούν έξυπνες τεχνολογίες για να βελτιώσουν τα προϊόντα τους και τους βοηθάει στην επεξεργασία και την πώληση των προϊόντων. «Το πρώτο έτος ήταν ένα έτος που αξιολογήθηκαν οι παράμετροι», δήλωσε ο Ηλίας. «Μάθαμε πολλά, γνωριστήκαμε με τους ωφελούμενους, κάναμε διάγνωση αναγκών και θέσαμε τις προτεραιότητες. Τώρα προχωρούμε γρηγορότερα. Οι ωφελούμενοι πραγματικά μας εμπιστεύονται. Μας έρχονται με τις δικές τους ιδέες και ανατροφοδότηση και θέλουν να έχουν μια πιο ενεργή αλληλεπίδραση».

«Αυτό το έργο είναι σαν να παίρνεις ένα παιδί από το χέρι, να το κρατάς για τρία χρόνια, να του μαθαίνεις τα βασικά και να το εφοδιάζεις με δεξιότητες και γνώσεις. Μετά να το αφήνεις να φύγει», δήλωσε ο Ηλίας. «Ελπίζουμε ότι μετά το τέλος του έργου θα είναι ενήλικες, θα σταθούν στα πόδια τους, και θα χτίσουν πραγματικές επιχειρήσεις». Ένας άλλος στόχος του έργου είναι να ενθαρρύνει τους αγρότες σε κάθε ομάδα να συνεργάζονται μεταξύ τους. Η συνεργασία μεταξύ τους θα τους βοηθήσει να προχωρήσουν σε επενδύσεις αξιοποιώντας τα υφιστάμενα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, να μοιραστούν το κόστος εξοπλισμών και εγκαταστάσεων, και να προσελκύσουν μεγαλύτερους πελάτες. «Με τη βοήθεια του έργου, πολλοί από τους αγρότες έχουν δημιουργήσει δεσμευτικές σχέσεις που θα διαρκέσουν για δεκαετίες», δήλωσε ο Ηλίας. «Και οι ωφελούμενοι θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν τις κοινότητές τους. Η επιτυχία τους θα έχει θετική επίδραση στους γύρω τους και ελπίζουμε ότι θα αποτελέσουν όχημα μεταφοράς της εμπειρίας των προηγούμενων γενεών ενώ παράλληλα θα μοιραστούν και τις γνώσεις που τώρα αυτοί αποκομίζουν με τις μελλοντικές γενιές».